Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Đồn lầu Ông Hoàng, xã Phú Hải, thị xã Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận (nay là phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng). Đại đội Hoàng Hoa Thám - Trung đoàn 82 tập kích Trung đội lính ngụy đóng giữ đồn (16/6/1947).
Đồn lầu Ông Hoàng được xây dựng trên một điểm cao nằm ở phía đông, cách thị xã Phan Thiết 5km. Phía tây và nam cao điểm là dốc đứng, đá và cây gai chằng chịt, khó tiếp cận. Phía đông bắc và bắc cao điểm thấp dần, có đường chạy từ hướng bắc vòng sang phía đông để vào đồn. Đồn được xây dựng trên khu đất có chiều dài khoảng 50m, rộng 20m. Bên trong đồn địch xây nhà kiên cố, có hầm chứa nước, nhà kho và nhà bếp. Phía tây có một chòi gác để quan sát, phía cổng chính vào đồn có công sự đặt đại liên, phía tây có cổng phụ. Bên ngoài đồn có hai hàng rào dây thép gai được treo vỏ đồ hộp, giữa hai lớp rào có mìn. Lực lượng địch trong đồn có 40 tên lính ngụy, do 2 sĩ quan người Tuy-ni-di chỉ huy. Vũ khí trang bị có 1 đại liên Vicker, 3 trung liên, 5 tiểu liên, 30 súng trường và lựu đạn.
Về phía ta, lực lượng tiến công đồn là Đại đội Hoàng Hoa Thám thuộc Trung đoàn 82. Đại đội được tổ chức thành ba bộ phận: Bộ phận thứ nhất gồm 10 đồng chí và 2 chiến sĩ người Đức và Tây Ban Nha (cải trang thành sĩ quan Pháp; số chiến sĩ ta cải trang thành cai, lính) do đồng chí Ngọc, tiểu đội trưởng chỉ huy. Bộ phận này được trang bị 5 tiểu liên và súng trường, có nhiệm vụ giả làm đơn vị tuần tiễu của địch từ đồn Kim Ngọc xuống kiểm tra, đi thẳng vào cổng gác phía tây đồn đưa thư của “cấp trên” cho tên đồn trưởng, tạo điều kiện để các bộ phận khác nhanh chóng chiếm các mục tiêu quan trọng.
Bộ phận thứ hai gồm 1 trung đội do đồng chí Bùi Văn Mỹ chỉ huy, bố trí ở đồi Mã Trái Bí, cách đồn về hướng bắc 500m, có nhiệm vụ khi nghe súng nổ trong đồn thì nhanh chóng vận động vào hướng cổng chính phối hợp với bộ phận thứ nhất tiêu diệt địch, thu vũ khí và đưa thương binh tử sĩ ra ngoài.
Bộ phận thứ ba làm nhiệm vụ chặn viện tổ chức thành hai bộ phận, bố trí như sau: Bộ phận chặn viện thứ nhất (1 trung đội) đánh địch hướng đồn Kim Ngọc xuống, tổ chức phục kích chặn địch tại khu vực từ xóm Cồn qua Phú Hải từ 5 giờ đến 5 giờ 40 phút. Khi nghe súng nổ ở đồn thì nhanh chóng chuyển qua chặn địch từ Phan Thiết ra. Bộ phận chặn viện thứ hai (1 trung đội) có nhiệm vụ đánh địch từ hướng Phú Long xuống do Trần Bích Cam chỉ huy, bố trí trận địa phục kích tại đoạn giữa chợ Dinh và Chùa Bà, sau đó chốt giữ đường lui quân của đơn vị. Ban chỉ huy đại đội đi cùng bộ phận thứ nhất, chỉ huy trận đánh là đồng chí Nguyễn Minh Châu - Đại đội trưởng. Giờ nổ súng là 5 giờ 30 phút ngày 14/6.1947.
18 giờ ngày 13/6/1947, toàn đơn vị hành quân chiếm lĩnh trận địa. 4 giờ 30 phút, các bộ phận ngăn chặn viện đã triển khai trận địa phục kích sẵn sàng chiến đấu. 5 giờ ngày 14/6, bộ phận chủ yếu và Ban chỉ huy đến cách đồn 300m, bộ phận thứ hai cũng chiếm lĩnh xong. 5 giờ 5 phút, bộ phận chủ yếu xuất phát đi vào cổng phụ phía tây đồn, đến 5 giờ 10 phút đến vọng gác. Khi đến cổng gác do cải trang khéo léo nên ta đã qua cổng gác và lệnh cho tên lính gác đi báo trưởng đồn là có cấp trên đến kiểm tra, cho lính tập hợp không mang vũ khí. Địch trong đồn đã thức dậy, tên đồn trưởng ra gặp lực lượng ta (cải trang), ta lệnh cho tên đồn trưởng tập hợp lính để kiểm tra và đưa bức thư của “cấp trên”. Khi lực lượng ta vào chiếm khu nhà lớn thì đồng chí Ánh bất ngờ gặp một tên lính quen biết trước đây và đồng chí đã khống chế tên này cho đến khi nổ súng. Khi tên đồn trưởng xem thư, biết bị ta lừa nên chống cự, bị ta tiêu diệt. Lúc này là 5 giờ 30 phút, địch trong đồn (kể cả số tập hợp) biết bị ta tấn công vội bung ra chạy về các vị trí để chống trả thì bị lực lượng chiếm giữ của ta đã lập tức nổ súng tiêu diệt. Vừa đánh, ta vừa kêu gọi địch đầu hàng, phần lớn địch bị tiêu diệt, một số tên sống sót chạy thoát về phía biển. Khi nghe súng nổ ở đồn, bộ phận thứ hai nhanh chóng vượt đường vào cổng chính phối hợp cùng bộ phận thứ nhất tiêu diệt địch. Sau 15 phút chiến đấu, ta làm chủ trận địa, bắt tù binh thu vũ khí, đồng thời liên hệ với Nhân dân tổ chức lực lượng dân công cùng bộ đội thu chiến lợi phẩm vận chuyển ra ngoài trận địa. Đến 7 giờ 30 phút, ta rời khỏi trận địa, bộ phận chặn viện rút về vị trí theo quy định, trận đánh kết thúc.
Kết quả: Ta tiêu diệt 20 tên, làm bị thương 12 tên, bắt 3 tên; thu 25 súng các loại (1 đại liên Vicker, 3 trung liên, 5 tiểu liên, 16 súng trường); 10 thùng đạn, 11 thùng lựu đạn, 2 máy vô tuyến điện, 1 máy chụp hình, 1 ống nhòm và nhiều quân trang, quân dụng. Lực lượng ta an toàn.
Trận đánh được tổ chức chặt chẽ, sử dụng lực lượng phù hợp, hiệp đồng chiến đấu giữa các đơn vị tốt, bảo đảm yếu tố bí mật, bất ngờ nên giành thắng lợi, thu được vũ khí của địch, góp phần giải quyết một phần khó khăn thiếu thốn về vũ khí của đơn vị. Kết quả trận đánh thể hiện bước tiến nhảy vọt của đơn vị trong việc vận dụng hình thức chiến thuật (từ đơn vị chuyên đánh phục kích vận động, chống càn sang đánh tập kích công đồn) giành thắng lợi trọn vẹn. Qua đó xây dựng truyền thống đánh hóa trang kỳ tập, một lối đánh độc đáo của bộ đội tỉnh Bình Thuận và cực Nam Trung Bộ trong kháng chiến chống Pháp.
Trường Giang, Nguyệt Phương, Phú Thành
Trích sách "400 Trận đánh của LLVT Quân khu 7 (1945 - 1989)"
