Công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ là khâu đầu tiên quan trọng, có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến chất lượng giáo dục - huấn luyện, tạo sức nên mạnh chiến đấu cho quân đội. Nhận thức rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ, những năm qua, các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, cơ quan quân sự và đơn vị nhận quân luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện bảo đảm đúng quy trình, dân chủ, công khai, công bằng, tạo điều kiện cho công dân hoàn thành nghĩa vụ, trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Thanh niên thành phố Đà Nẵng phấn khởi lên đường nhập ngũ, sáng 13/2/2017. (ảnh: Trần Thông)

Tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành và toàn dân, bởi chất lượng công dân nhập ngũ có liên quan mật thiết đến chất lượng bổ sung nguồn nhân lực cho quân đội và còn là cơ sở để xây dựng hệ thống chính trị, nền quốc phòng toàn dân vững mạnh; tăng cường lực lượng dự bị động viên cho các địa phương sau khi quân nhân hoàn thành nghĩa vụ quân sự (NVQS).

Thực tế trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội nhiều năm gần đây, đã kéo theo không ít hệ lụy gây khó khăn cho công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ; thực trạng tại nhiều địa phương số thanh niên đi làm, ăn xa nơi cư trú ngày càng gia tăng, trong đó chủ yếu là nằm trong độ tuổi khám tuyển NVQS. Công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ trong thời gian qua đã được các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan quân sự địa phương và đơn vị tiến hành chặt chẽ. Hàng năm, công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ đều được các cấp, các ngành triển khai, thực hiện theo đúng nguyên tắc, quy trình các bước; các cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan quân sự địa phương, đơn vị nhận quân đã có sự phối kết hợp làm tốt công tác sàng lọc công dân đảm bảo tốt tiêu chuẩn về chính trị, đạo đức, sức khỏe để tham gia nghĩa vụ quân sự. Chỉ tiêu giao, nhận công dân nhập ngũ tại mỗi địa phương cho các đơn vị đều đảm bảo đủ về số lượng và có chất lượng. Công tác sơ khám tuyển sức khỏe, được tiến hành chu đáo theo đúng trình tự các bước, chất lượng thanh niên tham gia khám tuyển đảm bảo tiêu chuẩn trúng tuyển đạt tỉ lệ cao. Việc thực hiện chế độ bình nghị ở hầu hết các địa phương được tuân thủ đúng hướng dẫn, quy định, bảo đảm nguyên tắc “công khai, dân chủ, minh bạch, khách quan”. Chất lượng chính trị thanh niên nhập ngũ ngày càng cao, nhất là về trình độ học vấn của công dân thuộc vùng đồng bằng, thành phố, thị xã, thị trấn.

Hầu hết các địa phương đã thực hiện tốt công tác quản lí, đăng ký công dân trong độ tuổi nhập ngũ; công khai danh sách khám tuyển, xét duyệt hồ sơ, sức khỏe, bảo đảm đúng Luật NVQS và các chỉ thị, thông tư, hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Quốc phòng và các cơ quan chức năng, tạo được sự đồng thuận, tin tưởng trong nhân dân. Công tác tuyên truyền, giáo dục cho nhân dân, nhất là thanh niên trong độ tuổi thực hiện NVQS được triển khai đồng bộ, với nhiều hình thức phong phú, thiết thực. Hội đồng NVQS các cấp đã phát huy vai trò là cơ quan thường trực, tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và trực tiếp chỉ đạo chặt chẽ công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ. Phương thức tiến hành tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ có nhiều đổi mới, ngày càng đi vào chiều sâu. Vai trò, trách nhiệm của cơ quan quân sự địa phương, nhất là cán bộ quân sự cấp xã (phường, thị trấn) được phát huy nhất là từ khi triển khai quy định việc giao cho địa phương thực hiện “tròn khâu” trong tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ từ năm 2011. Để quản lí chặt chẽ công dân trong độ tuổi nhập ngũ, nhiều địa phương đã chủ động thông báo, yêu cầu công dân trong diện nhập ngũ cùng có mặt tại địa phương trong thời gian nhất định để tạo điều kiện cho cơ quan quân sự các cấp thâm nhập. Việc tổ chức lễ giao nhận quân diễn ra trang trọng, bảo đảm tiết kiệm, đúng quy định và thể hiện ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Cấp ủy, chính quyền các địa phương có nhiều hoạt động thiết thực, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, khích lệ tình yêu quê hương, Tổ quốc cho thế hệ trẻ thông qua “Ngày hội tòng quân” như: kể chuyện truyền thống, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao; giao lưu giữa quân nhân vừa hoàn thành nghĩa vụ quân sự với thanh niên chuẩn bị nhập ngũ; tổ chức hội trại, trồng cây lưu niệm; các đoàn thể động viên, tặng quà cho công dân trước khi nhập ngũ...

Đêm hội lửa trại giao quân trước ngày thành niên lên đường nhập ngũ tại huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang. (ảnh: Vũ Viết Dương)

Để không ngừng nâng cao chất lượng công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ, cấp ủy đảng, chính quyền các địa phương, cơ quan quân sự và đơn vị cần:

Một là, tập trung làm tốt công tác tuyên truyền giáo dục trong mọi cấp, mọi ngành và các tầng lớp nhân dân về quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác quốc phòng, nhiệm vụ trách nhiệm, nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc.

 Cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, cơ quan quân sự và đơn vị các cấp cần lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện tốt công tác giáo dục tuyên truyền cho mọi tổ chức, các ngành và mọi tầng lớp nhân dân nắm chắc quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác quốc phòng, trách nhiệm, nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc, nhất là Luật NVQS, Luật Quốc phòng và các chỉ thị, nghị quyết về nghĩa vụ, trách nhiệm, điều kiện, tiêu chuẩn công dân nhập ngũ; kết hợp tăng cường bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân theo chương trình, nội dung quy định. Nội dung tuyên truyền cần đổi mới theo hướng thiết thực, cụ thể. Phương pháp, hình thức tuyên truyền, giáo dục đa dạng, phù hợp, coi trọng đối tượng là công dân trong độ tuổi sẵn sàng nhập ngũ, chú trọng đến địa bàn vùng sâu, vùng xa. Cùng với đó cần tăng cường các hình thức: Tọa đàm, nói chuyện truyền thống; trực tiếp gặp gỡ động viên, nắm tâm tư, nguyện vọng của thanh niên trong độ tuổi nhập ngũ và gia đình, giải thích các vấn đề liên quan; tặng quà, sổ tiết tiệm đối với các hộ nghèo, gia đình thuộc diện chính sách... Đặc biệt, các địa phương cần chú trọng tổ chức tốt “Ngày hội tòng quân”, nhằm tạo niềm tin, phấn khởi đối với mọi công dân, nhất là công dân trong độ tuổi nhập ngũ. Thông qua tuyên truyền giúp các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, cán bộ, đảng viên, mọi người dân nhận thức sâu sắc, tự giác chấp hành, tích cực tham gia động viên mọi công dân, con em mình chấp hành Luật NVQS, thực hiện nghiêm quyền và nghĩa vụ người công dân với Tổ quốc. Cấp ủy đảng, chính quyền, cơ quan quân sự và đơn vị phải coi công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ là nhiệm vụ chính trị quan trọng của Đảng, Nhà nước giao để hàng năm tiến hành lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện có chất lượng, hiệu quả.

Hai là, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, thực hiện nghiêm quy trình tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ.

Cơ quan quân sự các cấp làm tốt vai trò, chức năng nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với cơ quan liên quan làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền và Hội đồng NVQS lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện nghiêm, đúng quy trình các bước về công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ theo thông tư, chỉ thị, hướng dẫn; trong đó chú trọng công tác phúc tra, nắm nguồn, quy trình tuyển chọn, bảo đảm nắm chắn từng công dân trong độ tuổi sẵn sàng gọi nhập ngũ. Thực hiện phương châm chỉ đạo “Tuyển người nào chắc người đó”, không chạy theo thành tích, số lượng. Thực hiện phối hợp, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị tại mỗi địa phương trong suốt quá trình tham gia tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ đến khi kết thúc giao nhận quân cho các đơn vị. Làm tốt công tác hiệp đồng giữa địa phương giao quân và đơn vị nhận quân cả trước, trong và sau lễ giao nhận quân. Các địa phương cần hiệp đồng chặt chẽ với đơn vị nhận quân để hoàn tất các thủ tục cần thiết, bàn giao đầy đủ về số, chất lượng công dân nhập ngũ. Các đơn vị nhận quân làm tốt công tác chuẩn bị về mọi mặt, đảm bảo tốt nhất nơi ăn, ở, sinh hoạt, học tập... để quân nhân yên tâm, gắn bó với đơn vị ngay từ ngày đầu trong quân ngũ. Đội ngũ cán bộ trực tiếp quản lí, huấn luyện chiến sĩ mới phải thực sự làm chỗ dựa tinh thần cho bộ đội, định hướng để họ xác định trách nhiệm xây dựng quân đội, đơn vị.

Ba là, thực hiện phân rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm của các ngành, cơ quan có liên quan.

Chú trọng kiện toàn Hội đồng NVQS các cấp, hoạt động đúng theo quy chế, phát huy tốt vai trò các thành viên trong hội đồng, phân công trách nhiệm rõ ràng cho các thành viên chịu trách nhiệm chính. Cần phân định rõ chức năng, nhiệm vụ cho các cơ quan. Các cấp ủy đảng tại địa phương tập trung vào việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ từ khi bình nghị đến khi kết thúc giao quân. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cần thực hiện phương châm “3 gặp, 4 biết” đã được chuyển giao từ đơn vị về địa phương. Vì vậy, đòi hỏi công tác lãnh đạo, chỉ đạo phải chặt chẽ, quyết liệt, phát huy cao độ vai trò trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân nhất là cấp ủy Đảng, Hội đồng NVQS các cấp. Thực hiện nghiêm công tác phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ với các đơn vị nhận quân; việc giao nhận quân cần bảo đảm nhanh, gọn, an toàn, thống nhất, nghiêm túc, trang trọng, đúng quy trình, lễ nghi theo quy định.

Bốn là, thực hiện tốt công tác chính sách quân đội và hậu phương quân đội, khuyến khích động viên công dân nhập ngũ phù hợp với điều kiện tại địa phương.

Cần thực hiện đúng các chế độ chính sách theo quy định của Chính phủ như: Chính sách bảo hiểm y tế, chế độ miễn giảm học phí cho con của hạ sĩ quan, chiến sĩ đang tại ngũ; chế độ trợ cấp đột xuất cho gia đình quân nhân khi gặp khó khăn... Chú trọng tạo điều kiện về mọi mặt nhất là về cơ chế chính sách của mỗi địa phương đối với gia đình quân nhân, huy động mọi thành phần, cộng đồng xã hội, doanh nghiệp, đơn vị kinh tế trên địa bàn cùng với địa phương chung tay chăm lo công tác này. Duy trì và tổ chức gặp gỡ, đón tiếp chu đáo đối với quân nhân khi hoàn thành NVQS, xuất ngũ về địa phương, bố trí sắp xếp công tác, giới thiệu việc làm phù hợp cho quân nhân xuất ngũ vào các cơ quan nhà máy, xí nghiệp trên phạm vi địa bàn quản lí ở các địa phương theo thẩm quyền, thứ tự ưu tiên. Kết hợp với các cơ sở đào tạo nghề để tổ chức học nghề cho quân nhân xuất ngũ, đảm bảo cho họ có công việc làm và thu nhập ổn định sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Kịp thời bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, trước mắt, tập trung triển khai thực hiện tốt Đề án “Đổi mới và phát triển dạy nghề trong quân đội giai đoạn 2013 - 2020” và Đề án “Dạy nghề cho thanh niên thực hiện NVQS và giới thiệu việc làm sau khi xuất ngũ giai đoạn 2013 - 2020”.

Thực hiện tốt các chính sách đối với quân nhân hoàn thành NVQS là trực tiếp tạo động lực tinh thần đối với mọi tầng lớp nhân dân, nhằm động viên, khích lệ công dân sẵn sàng nhập ngũ, góp phần quan trọng vào việc thực hiện nghĩa vụ công dân đối với nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Nguồn: mod.gov.vn