Quy hoạch An Giang 2030: Phú Quốc, Hà Tiên, Châu Đốc, Long Xuyên, Rạch Giá sẽ ra sao?
Theo định hướng điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, không gian phát triển của tỉnh An Giang mới được tổ chức theo 5 tiểu vùng kinh tế – xã hội, gồm 01 đặc khu Phú Quốc và 04 tiểu vùng đất liền (phía Tây, phía Bắc, phía Đông và phía Nam). Việc phân chia các tiểu vùng nhằm khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên, vị trí địa lý, khả năng kết nối và vai trò chức năng của từng khu vực, đồng thời hình thành các cực tăng trưởng phân bố tương đối đồng đều trên toàn tỉnh.
Tốc độ:1x
Trong cấu trúc này, hai tuyến giao thông trục Quốc lộ 80C và Quốc lộ 91D đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và phân tách không gian phát triển đất liền, tạo khung liên kết giữa các tiểu vùng và kết nối với hệ thống hạ tầng quốc gia, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực biên giới.
Tiểu vùng phía Tây An Giang: Kinh tế biển, công nghệ xanh và năng lượng sạch
Tiểu vùng phía Tây An Giang bao gồm khu vực Tri Tôn, Giang Thành, Hòn Đất, Kiên Lương và TP Hà Tiên (theo địa giới trước khi tổ chức chính quyền địa phương hai cấp). Đây là khu vực ven biển, có lợi thế nổi bật về điều kiện tự nhiên cho phát triển kinh tế biển, năng lượng tái tạo và công nghiệp xanh.
Theo quy hoạch, tiểu vùng phía Tây được định hướng trở thành trung tâm kinh tế biển, công nghệ xanh và năng lượng sạch của toàn tỉnh. Khu vực Hà Tiên – Kiên Lương – Hòn Đất có tiềm năng lớn về bức xạ mặt trời, gió ngoài khơi và vùng nước ven biển, cho phép phát triển đồng thời điện gió, điện mặt trời và các mô hình năng lượng tái tạo mới.
Song song với năng lượng sạch, tiểu vùng này được định hướng hình thành chuỗi giá trị công nghiệp xanh, bao gồm sản xuất thiết bị – linh kiện năng lượng tái tạo, chế biến thủy sản, công nghiệp chế biến sâu và các ngành công nghiệp ít phát thải. Đây cũng là khu vực có dư địa đất công nghiệp đáng kể, phù hợp thu hút các dự án công nghệ xanh và công nghiệp sạch.
TP Hà Tiên – đô thị trung tâm tiểu vùng phía Tây
Trong cấu trúc tiểu vùng phía Tây, TP Hà Tiên được định hướng là đô thị ven biển đa chức năng, giữ vai trò trung tâm dịch vụ – đô thị cho toàn cụm kinh tế biển và năng lượng phía Tây. Hà Tiên cung cấp hạ tầng đô thị, dịch vụ thương mại, nhà ở và môi trường sống cho lực lượng lao động trong các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp xanh và logistics.
Đồng thời, Hà Tiên là cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng, hỗ trợ logistics, thương mại biên giới và kết nối với Campuchia. Thành phố này cũng giữ vai trò hỗ trợ du lịch cho Phú Quốc thông qua cảng biển, bến phà, dịch vụ trung chuyển và lưu trú, góp phần mở rộng không gian du lịch vùng biển phía Tây An Giang.
Tiểu vùng phía Bắc An Giang: Trung tâm du lịch đặc thù và kinh tế biên mậu
Tiểu vùng phía Bắc An Giang bao gồm khu vực Châu Phú, Phú Tân, Tri Tôn, Tịnh Biên, An Phú, Tân Châu và TP Châu Đốc. Đây là khu vực có hệ thống tài nguyên du lịch đặc thù kết hợp giữa du lịch tâm linh, sinh thái và chăm sóc sức khỏe, đồng thời là vùng trọng điểm về kinh tế biên mậu của tỉnh.
Theo định hướng quy hoạch, tiểu vùng phía Bắc được xác định là trung tâm du lịch đặc thù của An Giang, với các điểm nhấn như Núi Sam, Núi Cấm, rừng tràm Trà Sư, hệ thống chùa Khmer và Phật giáo. Khu vực này hiện là điểm đến tâm linh lớn của vùng Mekong, thu hút lượng lớn du khách trong nước và quốc tế, đặc biệt là khách từ Campuchia.
Bên cạnh du lịch, tiểu vùng phía Bắc đóng vai trò đầu mối thương mại biên giới, trong đó Tịnh Biên giữ vị trí cửa ngõ giao thương nông nghiệp và du lịch xuyên biên giới, kết nối trực tiếp với Campuchia.
TP Châu Đốc – đô thị trung tâm tiểu vùng phía Bắc
TP Châu Đốc được định vị là đô thị biên giới trung tâm, cung cấp các dịch vụ đô thị, thương mại, lưu trú, F&B, logistics và bán lẻ cho toàn tiểu vùng phía Bắc. Thành phố này đảm nhiệm vai trò tổ chức lưu trú chất lượng cao, trung chuyển du khách và hỗ trợ vận hành thương mại biên giới, gắn kết các hoạt động du lịch tâm linh – sinh thái với kinh tế biên mậu.
Tiểu vùng phía Đông An Giang: Trung tâm nông nghiệp công nghệ cao tích hợp và đô thị tri thức
Tiểu vùng phía Đông An Giang bao gồm khu vực Long Xuyên, Châu Thành, Thoại Sơn, Chợ Mới, Phú Tân và các vùng lân cận. Đây là khu vực được định hướng trở thành trung tâm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao tích hợp của toàn Đồng bằng sông Cửu Long.
Tiểu vùng phía Đông đóng vai trò đầu tàu đổi mới trong các lĩnh vực R&D nông nghiệp, giống cây trồng – vật nuôi, công nghệ sinh học, canh tác thông minh và chế biến thực phẩm thế hệ mới. Không gian phát triển được tổ chức theo chuỗi tích hợp từ vùng nguyên liệu, sản xuất công nghệ cao đến chế biến sâu và xuất khẩu tinh.
TP Long Xuyên – đô thị trung tâm tiểu vùng phía Đông
Trong tiểu vùng phía Đông, TP Long Xuyên được định hướng phát triển thành đô thị tri thức – xanh – hiện đại, là trung tâm giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của tỉnh. Long Xuyên tập trung các cơ sở đào tạo, nghiên cứu, không gian đổi mới sáng tạo và dịch vụ đô thị chất lượng cao, đóng vai trò hỗ trợ trực tiếp cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao và sản xuất tiên tiến.
Tiểu vùng phía Nam An Giang: Đô thị ven biển, nông nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch
Tiểu vùng phía Nam An Giang bao gồm khu vực An Biên, An Minh, Giồng Riềng, Gò Quao, Hòn Đất, Tân Hiệp, U Minh Thượng, Vĩnh Thuận và TP Rạch Giá. Đây là khu vực ven biển chiến lược, được định hướng tích hợp ba chức năng chính: vùng dự trữ nông nghiệp trọng yếu, trung tâm năng lượng sạch mới và đô thị ven biển hiện đại.
Tiểu vùng phía Nam sở hữu quỹ đất nông nghiệp lớn, phù hợp phát triển lúa, hoa màu, nuôi trồng thủy sản và công nghiệp chế biến. Đồng thời, khu vực ven biển có điều kiện thuận lợi cho phát triển điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối, hình thành hệ sinh thái năng lượng tái tạo gắn với nông nghiệp công nghệ cao.
TP Rạch Giá – đô thị trung tâm tiểu vùng phía Nam
TP Rạch Giá được xác định là trung tâm hành chính – thương mại – logistics ven biển của tỉnh An Giang, đồng thời là cực tăng trưởng quan trọng của vùng ven biển phía Tây ĐBSCL. Thành phố này giữ vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục và dịch vụ cấp vùng, hỗ trợ trực tiếp cho chuỗi giá trị nông nghiệp, thủy sản và năng lượng sạch của tiểu vùng phía Nam.
Đặc khu Phú Quốc: Trung tâm du lịch – dịch vụ – kinh tế biển đặc thù
Phú Quốc được xác định là tiểu vùng kinh tế – xã hội đặc thù, có cơ chế phát triển riêng biệt so với các tiểu vùng đất liền. Trong quy hoạch, Phú Quốc giữ vai trò trung tâm du lịch – dịch vụ chất lượng cao, kinh tế biển và hội nhập quốc tế của tỉnh An Giang cũng như của khu vực phía Tây Đồng bằng sông Cửu Long.
Không gian phát triển của Phú Quốc được định hướng theo mô hình đô thị du lịch biển đảo hiện đại, kiểm soát chặt chẽ mật độ xây dựng, bảo vệ hệ sinh thái rừng và biển, đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị, dịch vụ và tiện ích công cộng. Các hoạt động kinh tế chủ đạo bao gồm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch sinh thái biển – đảo, thương mại, logistics, tài chính – dịch vụ và các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao.
Trong cấu trúc liên kết vùng, Phú Quốc có mối quan hệ chặt chẽ với tiểu vùng phía Tây An Giang, thông qua hệ thống cảng biển, bến phà, logistics du lịch và chuỗi cung ứng hàng hóa – dịch vụ. Đặc khu Phú Quốc được kỳ vọng đóng vai trò “cửa ngõ quốc tế”, góp phần nâng cao hình ảnh, vị thế và năng lực cạnh tranh của tỉnh An Giang trên bản đồ du lịch và kinh tế biển quốc gia, quốc tế.
Với việc tổ chức không gian phát triển theo 5 tiểu vùng kinh tế – xã hội (01 đặc khu Phú Quốc và 04 tiểu vùng đất liền), tỉnh An Giang hình thành cấu trúc phát triển đa cực – chuyên biệt – liên kết, tạo nền tảng cho phân bổ nguồn lực hiệu quả, phát huy lợi thế từng khu vực và bảo đảm phát triển cân đối, bền vững trong giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn 2050.