Tốc độ:
1x
Mối tương quan quen thuộc giữa vàng và lãi suất đang bị phá vỡ, cho thấy thị trường bước vào giai đoạn
Ông Torsten Slok, kinh tế trưởng của Apollo Global Management, cho biết trong nhiều năm, vàng và lãi suất thực thường diễn biến ngược chiều: khi lãi suất tăng, giá vàng giảm và ngược lại. Tuy nhiên hiện nay, quy luật này gần như không còn đúng, khi hai biến số vận động thiếu nhất quán và không còn mô hình rõ ràng.
“Điều này khiến giới đầu tư định lượng khá đau đầu. Khi Fed bắt đầu tăng lãi suất từ năm 2022, mối tương quan chặt chẽ giữa vàng và lãi suất thực đã sụp đổ”, ông Slok viết trong một bài blog.
Vàng tăng mạnh bất chấp lãi suất cao
Vàng từ lâu được coi là tài sản trú ẩn an toàn mỗi khi thị trường biến động. Kể từ đợt tăng lãi suất đầu tiên năm 2022, giá kim loại quý này không những không giảm mà còn tăng vọt hơn 150%, lập kỷ lục 5.000 USD/ounce vào tháng trước.
Một số nhà đầu tư lớn như Ray Dalio – nhà sáng lập Bridgewater Associates – thậm chí khuyến nghị phân bổ khoảng 15% danh mục vào vàng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang và nợ công Mỹ gia tăng.
Theo ông Slok, sự “lệch pha” giữa vàng và lãi suất là tín hiệu cho thấy nhà đầu tư đang mất niềm tin vào mức sinh lời của các tài sản truyền thống.
“Điều đó cho thấy nhà đầu tư lo ngại về lợi suất từ cổ phiếu và trái phiếu, nên họ bắt đầu tìm đến các tài sản thay thế”, ông nói.
Dữ liệu từ Bloomberg và Macrobond cho thấy trước năm 2022, vàng và lãi suất thực có mối quan hệ nghịch biến rõ rệt. Nhưng sau khi Fed liên tục nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát hậu đại dịch – từng chạm đỉnh 9% – giá vàng không giảm như thông lệ, mà vẫn duy trì đà tăng. Ngay cả khi Fed giữ nguyên lãi suất, vàng tiếp tục leo thang.
Theo ông Slok, điều này phản ánh việc nhà đầu tư phải cân nhắc thêm nhiều rủi ro mới khi định giá tài sản, đặc biệt là tình trạng lạm phát dai dẳng vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed.
“Điểm mấu chốt là khi lạm phát liên tục vượt mục tiêu 2%, các rủi ro mới sẽ xuất hiện và đó chính là tình hình hiện nay”, ông nhấn mạnh.
Vì sao mối quan hệ vàng – lãi suất bị phá vỡ?
Theo các chuyên gia Goldman Sachs, vàng là một tài sản đặc biệt: khó khai thác, nguồn cung tăng rất chậm và gần như toàn bộ lượng vàng từng được khai thác vẫn tồn tại trên thị trường. Chính sự khan hiếm và khó mở rộng nguồn cung này khiến vàng trở thành “kho lưu trữ giá trị”.
Trong quá khứ, vàng thường giảm sức hấp dẫn khi lãi suất tăng bởi kim loại quý không mang lại lợi suất hay cổ tức. Khi trái phiếu hoặc các tài sản sinh lời khác hấp dẫn hơn, chi phí cơ hội nắm giữ vàng tăng lên.
Ngược lại, khi lãi suất giảm, nhu cầu vàng thường tăng mạnh.
Tuy nhiên, lạm phát bùng phát sau đại dịch đã làm thay đổi quy luật này. Năm 2022, mô hình danh mục truyền thống 60/40 (60% cổ phiếu, 40% trái phiếu) đồng loạt thua lỗ do thị trường biến động, trong khi trái phiếu không còn đóng vai trò phòng thủ. Trái lại, vàng – vốn được xem là hàng rào chống lạm phát – lại tăng giá mạnh.
Dù lạm phát hiện đã hạ nhiệt về khoảng 2,7%, ông Slok cho rằng việc duy trì trên 2% trong thời gian dài đã tạo ra “bình thường mới”, khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn so với tài sản truyền thống.
“Nghe có vẻ 3% hay 2% không khác biệt nhiều, nhưng thực tế rất quan trọng. Nếu lạm phát 3% kéo dài, giá trị danh mục của bạn sẽ bào mòn 3% mỗi năm thay vì 2%”, ông nói.
Yếu tố địa chính trị thúc đẩy nhu cầu vàng
Ngoài lạm phát, căng thẳng địa chính trị cũng góp phần đẩy giá vàng đi lên, đặc biệt là xung đột Nga – Ukraine. Nhà đầu tư đổ xô vào tài sản hữu hình, trong khi các lệnh trừng phạt tài chính khiến nhiều ngân hàng trung ương tăng mua vàng như một tài sản “miễn nhiễm trừng phạt”.
Bên cạnh đó, nhiều quốc gia cũng giảm dần phụ thuộc vào đồng USD trong dự trữ ngoại hối, càng làm nhu cầu vàng gia tăng.
Các nhà phân tích Goldman Sachs nhận định rủi ro chính sách vĩ mô toàn cầu vẫn “dai dẳng” và khó sớm biến mất, vì vậy nhu cầu phòng hộ bằng vàng có thể tiếp tục duy trì ổn định trong những năm tới.
Vàng có trở thành “bình thường mới”?
Theo ông Slok, chưa chắc thị trường sẽ quay lại giai đoạn vàng biến động “có quy luật” theo lãi suất như trước đây. Sức hấp dẫn của vàng sẽ phụ thuộc vào việc nhà đầu tư có tiếp tục coi lạm phát và bất ổn địa chính trị là rủi ro thường trực hay không.
“Nếu lạm phát cao trở thành trạng thái lâu dài, thì nhà đầu tư sẽ cần một lớp bảo vệ lâu dài – và vàng là lựa chọn tự nhiên”, ông nói.
Ông cũng cho rằng xu hướng tìm đến tín dụng tư nhân và tài sản quốc tế sẽ gia tăng, thậm chí có thể thúc đẩy làn sóng “bán tài sản Mỹ” khi lo ngại về tính độc lập của Fed và các rủi ro chính sách.
“Câu hỏi lớn là: bốn năm qua chỉ là bất thường tạm thời, hay chúng ta đã bước vào một chế độ kinh tế mới?”, ông Slok đặt vấn đề.
Anh Mai/Fortune
