Tốc độ:
1x
Từ “một trung tâm” sang đa cực: 5 cực đô thị dẫn dắt từng tiểu vùng
Theo phương án mô hình, An Giang kế thừa định hướng cũ của hai tỉnh trước sáp nhập, nhưng điều chỉnh để phù hợp điều kiện mới và mô hình chính quyền 2 cấp. Trục đô thị trọng tâm được xác định gồm Châu Đốc – Long Xuyên – Rạch Giá – Hà Tiên – Phú Quốc, mỗi đô thị đóng vai trò “đầu tàu” của một tiểu vùng.
Châu Đốc được định vị là đô thị trung tâm tiểu vùng phía Bắc, vừa là trung tâm du lịch vừa là kinh tế biên mậu.
Long Xuyên là trung tâm tiểu vùng phía Đông, được mô tả như khu vực kinh tế tổng hợp năng động, thế mạnh công nghiệp chế biến, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trung tâm giáo dục – đào tạo; đồng thời là đầu mối giao thương vùng Tứ giác Long Xuyên và “đầu tàu” thúc đẩy logistics, thương mại theo hướng hiện đại, bền vững.
Rạch Giá giữ vai trò đô thị trung tâm tỉnh và trung tâm tiểu vùng phía Nam, là trung tâm chính trị – hành chính, kinh tế tổng hợp, công nghiệp và kinh tế biển.
Hà Tiên là trung tâm tiểu vùng phía Tây, trọng tâm kinh tế biển – du lịch – thương mại biên giới, đồng thời là cửa ngõ giao thương quan trọng của ĐBSCL với các nước ASEAN.
Phú Quốc được xác định là trung tâm của tiểu vùng thứ 5 (Đặc khu Phú Quốc), là trung tâm du lịch – thương mại tầm cỡ quốc tế, trong đó có các khu thương mại tự do.
7 đô thị liên phường, 17 đô thị mới “mọc” từ thị trấn cũ
Về cấu trúc hệ thống đô thị giai đoạn đến năm 2030, phương án nêu rõ đô thị liên phường gồm 07 đô thị: Long Xuyên (Bình Đức, Long Xuyên, Mỹ Thới), Châu Đốc (Châu Đốc, Vĩnh Tế), Tịnh Biên (Thới Sơn, Tịnh Biên), Tân Châu (Tân Châu, Long Phú), Hà Tiên (Hà Tiên, Tô Châu), Rạch Giá (Vĩnh Thông, Rạch Giá) và Phú Quốc (đặc khu Phú Quốc).
.png)
Song song đó, tỉnh có 01 đô thị phường độc lập là Đô thị Chi Lăng (phường Chi Lăng).
Đáng nói hơn, phương án xác định 17 đô thị mới, hình thành trên cơ sở phát triển từ các thị trấn cũ đã được công nhận là đô thị loại IV, V, nay sáp nhập vào xã mới với điều kiện tỷ lệ dân số khu vực đô thị ≥ 40% so với tổng dân số xã.
Danh sách 17 đô thị mới gồm: An Phú, Phú Tân, Châu Phú, Tri Tôn, An Châu, Chợ Mới, Thoại Sơn, Kiên Lương, Hòn Đất, Châu Thành, Tân Hiệp, Giồng Riềng, Gò Quao, An Biên, An Minh, Vĩnh Phong, Kiên Hải (Đặc khu Kiên Hải – đô thị Hòn Tre).
Bên cạnh nhóm đô thị mới, phương án cũng liệt kê nhóm đô thị chuyển tiếp: các thị trấn/đô thị loại V trước sáp nhập được chuyển tiếp theo Nghị quyết về phân loại đô thị, gồm Long Bình (Khánh Bình), Đa Phước (Vĩnh Hậu), Chợ Vàm (Chợ Vàm), Vĩnh Thạnh Trung (Vĩnh Thạnh Trung), Ba Chúc (Ba Chúc), Cô Tô (Cô Tô), Vĩnh Bình (Vĩnh An), Mỹ Luông (Long Điền), Hội An (Hội An), Phú Hòa (Phú Hòa), Óc Eo (Óc Eo), Sóc Sơn (Mỹ Thuận).
Sau 2030: nâng cấp 17 đô thị mới
Giai đoạn sau năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện và nâng cấp 17 đô thị mới nêu trên để đạt tiêu chí đô thị loại III; đồng thời mở rộng không gian phát triển bằng cách “ghép” các đô thị mới đã được nâng cấp lên phường vào các đô thị liên phường hiện có.
Cụ thể, đô thị Long Xuyên mở rộng thêm ĐTM An Châu; đô thị Hà Tiên mở rộng thêm ĐTM Kiên Lương; hình thành các cụm đô thị Châu Thành – Giồng Riềng và Phú Tân – Chợ Mới.
Ngoài ra, phương án còn nêu hướng phát triển thêm các đô thị mới trên cơ sở mở rộng ranh giới phát triển của nhóm đô thị chuyển tiếp, như Ba Chúc, Óc Eo, Long Bình, Chợ Vàm, Mỹ Thuận, và Bình An.
Phân loại đô thị đến 2030: bức tranh “II – III” chiếm áp đảo
Phần dự kiến phân loại cho thấy các đô thị trụ cột như Long Xuyên, Châu Đốc, Tân Châu, Hà Tiên, Rạch Giá, Phú Quốc được định hướng ở đô thị loại II đến năm 2030; trong khi Tịnh Biên và phần lớn nhóm đô thị mới/chuyển tiếp được xác định ở đô thị loại III trong giai đoạn này.
Nếu nhìn thẳng vào các con số, thông điệp của quy hoạch lần này rất rõ: An Giang không đi theo một “thành phố trung tâm nuốt hết phần còn lại”, mà đang dựng một “mạng lưới đô thị” đa cực, chia vai theo tiểu vùng, để kéo tăng trưởng trải đều từ biên mậu – công nghiệp chế biến – kinh tế biển – du lịch quốc tế.
Đăng Thy
