Quân khu 7 Online

Văn hóa - Xã hội - Thể thao > Văn hóa - Nghệ thuật

Thứ bảy, 10/02/2024, 01:01 (GMT+7)
3384 lượt xem

Rồng - biểu tượng trong tâm hồn dân tộc

(QK7 Online) - Rồng ở Việt Nam biểu tượng gắn bó trong đời sống, tình cảm, tâm hồn cả dân tộc. Điều này, thể hiện là: cha ông ta và con cháu vẫn cho mình là con Rồng cháu Tiên.
 

Truyền thuyết Âu Cơ lấy Lạc Long Quân, sinh ra 100 trứng, nở ra 100 con, nói rõ điều này. Vua Hùng và con cháu, đều là hậu duệ của Lạc Long Quân, Âu Cơ, là chủ nhân sớm nhất ở khu vực đồng bằng sông Hồng, cùng chung sức, chung lòng khai hoang, tìm giống, rồi trồng lúa làm nguồn sống chính. Thế là “nền văn minh lúa nước” ra đời từ đấy.

Trồng lúa, phải có phân, cần, giống, ba thứ quan trọng  nước. Khi cuộc sống mới thoát thai hoang dã, đang tiến đến thời kỳ sơ khai, đời sống con người, cùng công việc lao động còn phụ thuộc và bị thiên nhiên chi phối, thì mưa  rất quan trọng với việc trồng lúa nước. Quan niệm của người xưa, cho là Rồng phun ra nước, tức Rồng làm cho mưa, ra nước. Và Rồng có tài hút được nước và phun ra nước.

Chính vì sự gắn bó và hy vọng tốt đẹp đó mà người Việt có nhiều nét đậm tình đậm nghĩa, với hình ảnh đậm nét của Rồng trong đời sống. Thực tế đã chỉ rõ qua thần thoại, huyền thoại và sự tích như: Sự tích Thăng Long - Rồng bay lên (ở Đại La - Hà Nội), sự tích Vịnh Hạ Long - Rồng hạ cánh (ở Quảng Ninh), còn là vịnh Bái Tử Long (cung kính  Rồng), đảo Bạch Long Vĩ (Rồng trắng), sông Cửu Long (chín Rồng), sông Hoàng Long (Rồng vàng)…

Rồng được coi là biểu tượng tâm hồn, tình cảm, sức mạnh, sự phồn vinh của dân tộc, cộng đồng, xã hội, con người, nên ở nhiều di tích, công trình xây dựng, Rồng được hiện hình, có khi hàng đàn, có khi bên cạnh Rồng còn có hình người nông dân đang cày ruộng…  

Với ước vọng của con người, Rồng còn có nghĩa tượng trưng cho sự khỏe mạnh, cao lớn, phi thường, qua các thành ngữ: “Phủ Đầu Rồng”,  “Ăn như Rồng cuốn”. Trong tâm linh và tưởng tượng, Rồng cũng hiện ra, với hình ảnh người ta nghĩ ra có hình hài quái dị, phi lí, khác thường, qua hình tượng như các từ: Rồng đất, Rồng tre, con tôm rồng, ma cà rồng, cây xương rồng...

Không chỉ thế, Rồng còn có ở cung điện, dinh thự của vua chúa, tổng đốc, trên đình, chùa, trong đĩa, bát gốm, sứ… với những hình ảnh, dáng vẻ theo từng cảnh trí, vật dùng, đồ dùng với sự mong ước, mỹ cảm của con người.

Rồng cũng có kết cấu khá tinh xảo, đầy ý nghĩ, được trang trí bằng vật liệu quý hiếm, thể hiện ở những vị trí trang trọng như: Long hàm thọ (Rồng ngậm chữ thọ), Lưỡng long chầu nguyệt (hai Rồng chầu mặt trời). Rồng còn hiện ra qua hình ảnh: Long ẩn (Rồng lúc ẩn, lúc hiện giữa sóng nước, trời mây), ở cánh cổng Văn Miếu (Hà Nội). Hoặc Rồng được cách điệu thành “Vân hóa Long ” - tức là mây được cách điệu thành Rồng, từ một vật như một cây trúc, một khúc tre, khúc gỗ, một cây mai, một chiếc lá, một đám mây, con cá như cá chép…

Tất cả đều mô phỏng hình tượng con Rồng chính thống và mong ước mỹ cảm, chính đáng… Đó là hiện tượng “hóa Long”  như , trong số 82 bia Tiến sĩ đặt ở Văn Miếu (Hà Nội), có 55 đôi khắc Rồng trên trán bia, thì có 44 đôi có cách điệu Rồng là: vân hóa Rồng - mấy cách điệu thành hình con Rồng; hoặc “ngư Long hí thủy”- tức là rồng đang cùng cá gáy đùa rỡn trong sóng nước biển khơi, giữa trời mây nước biếc… Đây là những tranh thờ, vẽ Rồng đặt nơi thờ cúng.

Như thế, thấy Rồng gắn bó, hòa hợp một cách thân gần, biểu tượng phong phú, đa dạng trong đời sống vật chất, tinh thần của người Việt từ xưa đến nay. Rồng là con vật huyền thoại, nó đẹp và diệu kỳ không gì tả thế, so được, qua trí tưởng tưởng của con người vô cùng phong phú. Vì vậy, năm Thìn (2024) là năm đẹp và nhiều thành công…
Hà Vi

Bình luận

Bài viết tương tự:

Trung đoàn 271 tổ chức chương trình Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5

Trung đoàn 271 tổ chức chương trình Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5

15:26 23/04/2026

(QK7 online) - Ngày 23/4, Trung đoàn 271, Sư đoàn 5 phối hợp Thư viện Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Trung học phổ thông Phước Vĩnh, Thư viện xã Phú Giáo và đơn vị kết nghĩa tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 với chủ đề “Sách và tri thức - động lực phát triển trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Thượng tá Nguyễn Văn Tuấn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 5 dự và chỉ đạo chương trình.

Sôi nổi, ý nghĩa chương trình "Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số"

Sôi nổi, ý nghĩa chương trình "Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số"

21:30 21/04/2026

(QK7 online) - Chiều 21/4, Trường Quân sự Quân khu 7 phối hợp với Công ty Tây Nam tổ chức Ngày sách và văn hóa đọc lần thứ 5 năm 2026. Dự chương trình có Đại tá Nguyễn Tiến Sơn, Phó Chính ủy Trường Quân sự Quân khu; Đại tá Trương Kim Hoàng, Bí thư Đảng ủy, Phó Tổng giám đốc Công ty Tây Nam; cùng hơn 100 cán bộ, chiến sĩ Trường Quân sự Quân khu và cán bộ, nhân viên Công ty Tây Nam.

Dấu ấn cuộc thi ảnh “Chân dung người chiến sĩ Lực lượng vũ trang tỉnh Đồng Nai”

Dấu ấn cuộc thi ảnh “Chân dung người chiến sĩ Lực lượng vũ trang tỉnh Đồng Nai”

16:41 21/04/2026

(QK7 Online) - Từ thao trường nắng gió đến những khoảnh khắc rất đỗi đời thường bên Nhân dân, người chiến sĩ Lực lượng vũ trang tỉnh Đồng Nai hiện ra qua góc nhìn nghệ thuật bằng một diện mạo gần gũi, chân thực và giàu cảm xúc. Cuộc thi ảnh “Chân dung người chiến sĩ Lực lượng vũ trang tỉnh Đồng Nai” khép lại không chỉ bằng những giải thưởng, mà còn mở ra một không gian nhìn mới về người lính trong thời bình.

Trung đoàn 2, Sư đoàn 9 lan tỏa văn hóa đọc cho bộ đội

Trung đoàn 2, Sư đoàn 9 lan tỏa văn hóa đọc cho bộ đội

00:39 17/04/2026

(QK7 Online) - Sau những giờ huấn luyện trên thao trường nắng gió, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 2, Sư đoàn 9 quây quần bên những trang sách đã trở nên quen thuộc. Những cuốn sách không chỉ giúp giải tỏa căng thẳng mà còn trở thành “người bạn đồng hành”, góp phần bồi đắp tri thức, hun đúc bản lĩnh và làm phong phú đời sống tinh thần của bộ đội.

Lữ đoàn 25 tổ chức Hội diễn văn nghệ quần chúng “Tự hào tiếp bước truyền thống”

Lữ đoàn 25 tổ chức Hội diễn văn nghệ quần chúng “Tự hào tiếp bước truyền thống”

22:13 31/03/2026

(QK7 Online) - Tối 31/3, Lữ đoàn 25 tổ chức Hội diễn văn nghệ quần chúng “Tự hào tiếp bước truyền thống” chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày Truyền thống Lữ đoàn 25 (6/4/1976 - 6/4/2026) và đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì. Dự hội diễn có Đại tá Phùng Hồng Hoàng, Chính ủy Lữ đoàn 25; Đại tá Phạm Văn Nghĩa, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 25.

Tùy bút: Dấu chân in trên cát

Tùy bút: Dấu chân in trên cát

12:09 31/03/2026

(QK7 Online) - Đêm nay, khi vầng trăng đầu mùa đổ tràn ánh bạc lên mặt biển Sao Mai, tôi thấy mình như lạc bước vào một miền cổ tích hư ảo – nơi mỗi đợt sóng vỗ không chỉ mang theo vị mặn mòi của đại dương mà còn chứa đựng cả những lời thầm thì của ký ức. Tôi đứng đây, giữa bờ cát mịn màng như dải lụa mềm, để mặc cho làn gió biển đánh thức những vùng kỷ niệm vốn đã ngủ yên dưới lớp bụi thời gian. Biển vẫn thế, vẫn xanh ngắt một màu thủy chung đến nao lòng; và trong từng nhịp thở của đại dương, tôi nghe thấy tiếng lòng mình đang thổn thức gọi tên em.

Tùy bút: MAI

Tùy bút: MAI

22:24 28/03/2026

Tôi vẫn nhớ như in tiếng sên xe đạp lạch cạch trên con đường đất đỏ năm nào. Con đường ấy không chỉ dẫn tôi đến trường, mà còn đưa tôi đi qua thời tuổi thơ trong veo của tình bạn. Nơi có Mai, có những tháng ngày nghèo khó nhưng ấm áp đến lạ. Với tôi, Mai không chỉ là một người bạn, mà là một phần ký ức không thể tách rời. Cho tôi học được yêu thương, hy sinh và cách nương tựa vào nhau để cùng đi qua những chông chênh của cuộc đời.

TIN XEM NHIỀU:

TIN MỚI:

DƯ LUẬN QUAN TÂM:

Quân khu 7 Online

Theo dõi chúng tôi tại:

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư lệnh Quân khu 7

Giấy phép số 486/GP-BTTTT ngày 28/07/2021

© Báo Quân khu 7 điện tử giữ bản quyền nội dung trên website này.

Tòa soạn: 17/12 Hồ Văn Huê, phường Đức Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Phó Tổng Biên tập: Thượng tá Lại Thế Hiền

Email: bao@qk7.vn | info@baoquankhu7.vn | 1