Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - “Cách mạng công nghiệp” là một khái niệm dùng để chỉ những nấc thang phát triển mang tính đột biến, triệt để trong tiến trình phát triển công nghiệp, làm thay đổi sâu sắc các hệ thống kinh tế và kết cấu xã hội của nhân loại. Thế giới đã trải qua ba cuộc Cách mạng công nghiệp (CMCN), tương ứng với ba mốc phát triển đột phá của khoa học-công nghệ, mỗi cuộc CMCN đều thúc đẩy năng suất tăng vượt bậc, làm thay đổi căn bản nền sản xuất và bộ mặt kinh tế, xã hội thế giới, mang lại những thành quả vô cùng to lớn, là tiền đề cho những bước phát triển nhảy vọt về khoa học, công nghệ của nhân loại.
Internet kết nối vạn vật.
Cuộc CMCN lần thứ nhất diễn ra vào cuối thế kỷ 18 gắn với sự phát minh ra máy chạy bằng hơi nước để cơ giới hóa sản xuất. Cuộc CMCN lần thứ hai bắt đầu cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20 với việc sử dụng điện năng để tạo ra sản phẩm và sản xuất đại trà. Cuộc CMCN lần thứ ba bắt đầu vào những năm 1970 với việc sử dụng các thiết bị điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất. Hiện nay, chúng ta đang bước vào cuộc CMCN lần thứ 4 hay còn gọi là cuộc CMCN 4.0.
Cuộc CMCN lần thứ 4 dựa trên những thành tựu khoa học và công nghệ đột phá trên nhiêu lĩnh vực, với nền tảng là sự phát triển của một số công nghệ điển hình: Internet kết nối trên mọi lĩnh vực, sự tiếp cận và xóa nhòa ranh giới giữa công nghệ thông tin với công nghệ tác nghiệp, sự ra đời của các hệ thống tự điều khiển hữu hình, công nghệ robot và tương tác robot tiên tiến, các hệ thống sản xuất tự lập, công nghệ trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, điện toán đám mây kết hợp với các công nghệ mới đặc thù như công nghệ in 3D, công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới...
Cuộc CMCN lần thứ 4 có những tác động to lớn mạnh mẽ tới mọi mặt đời sống, kinh tế, xã hội, chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, an ninh và môi trường... ở tất cả các cấp độ toàn cầu, khu vực và trong từng quốc gia.
Riêng về quân sự, quốc phòng, cuộc CMCN lần thứ 4 có những tác động to lớn, từ vũ khí trang bị kỹ thuật cho đến phương thức chỉ huy điều hành tác chiến và tác chiến trực tiếp trên chiến trường, từ công tác huấn luyện đào tạo cho đến việc thay đổi tổ chức biên chế của Quân đội cho phù hợp với hệ thống vũ khí khí tài và nghệ thuật tác chiến.
Đối với Việt Nam, cuộc CMCN lần thứ 4 là xu thế công nghệ tất yếu mà Việt Nam phải hướng đến để theo kịp các nước phát triển trên thế giới. Cuộc CMCN lần thứ 4 này là xu thế tất yếu để đáp ứng chính xác nhu cầu của từng khách hàng, làm tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả, tốc độ, giảm tiêu hao nguyên-nhiên liệu, chi phí sản xuất và vận hành. Đồng thời với việc bảo vệ môi trường sống, giúp phát triển bền vững. Tuy nhiên, cuộc CMCN lần thứ 4 cũng mang đến nhiều thách thức về đảm bảo việc làm, quản trị xã hội, an toàn và an ninh thông tin. Đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, thách thức lại càng lớn hơn khi các điều kiện về hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực chưa sẵn sàng để thích ứng và tận dụng cơ hội mà CMCN lần thứ 4 mang đến.
Quân khu 7 là địa bàn chiến lược quan trọng của đất nước cả về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh. Với hệ thống giao thông thuận tiện, thông thương trong nước, khu vực và quốc tế nên Quân khu 7 là một trọng điểm kinh tế phía Nam chiếm tỷ lệ lớn đầu tư nước ngoài và thu hút nhiều lao động từ các tỉnh khác trong nước; tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa nhanh diễn ra trên diện rộng; khoa học kỹ thuật, đời sống văn hóa, xã hội phát triển. Những năm qua, kinh tế-xã hội trên địa bàn Quân khu tiếp tục phát triển, kéo theo trình độ dân trí cũng có sự phát triển cao hơn hẳn so với mặt bằng chung của các địa phương trong cả nước.
Chắc chắn theo dòng chảy của cuộc CMCN lần thứ 4, địa bàn Quân khu 7 mặc nhiên sẽ là một trong những địa bàn trọng điểm chịu nhiều tác động sâu rộng của cuộc CMCN lần thứ 4. Với hiệu suất kinh tế vượt trội, nhiều ngành công nghiệp sẽ có sự thay đổi căn bản cùng các mô hình kinh doanh mới ra đời. Lợi ích mang lại từ cuộc CMCN lần thứ 4 là không thể phủ nhận, tuy nhiên nó cũng mang lại nhiều khó khăn trực tiếp hoặc gián tiếp đối với địa bàn Quân khu như việc xây dựng, bố trí thế trận khu vực phòng thủ, công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn do nhiều lao động nhập cư từ nơi khác đến, khoảng cách giàu-nghèo có sự chênh lệch rất lớn. Địa bàn Quân khu hiện vẫn tiềm ẩn rất nhiều nhân tố gây mất ổn định về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội do những tác động từ vấn đề an ninh phi truyền thống, từ âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của địch, các vấn đề từ thiên tai, dịch bệnh, thảm họa môi trường, vấn đề bảo đảm phúc lợi xã hội, quyền lợi của người lao động với quyền lợi của chủ đầu tư...
Cùng với sự phát triển của các địa phương, hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ quân sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới trên địa bàn Quân khu cũng đã được Quân khu và các địa phương đặc biệt quan tâm. Đã có rất nhiều những nghiên cứu để ứng dụng công nghệ mới vào phục vụ nhiệm vụ huấn luyện-chiến đấu, nhiệm vụ diễn tập của các cơ quan, địa phương, đơn vị. Đặc biệt, Quân khu đã có nhiều biện pháp để phối hợp với các tổ chức quản lý, đào tạo và nghiên cứu khoa học trên địa bàn thực hiện việc nghiên cứu, trao đổi, chuyển giao ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn hoạt động của lực lượng vũ trang Quân khu.
Những kết quả trên mới đạt được ở bước đầu, góp phần nâng cao chất lượng công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện của lực lượng vũ trang Quân khu.
Từ những thành tựu của cuộc CMCN lần thứ 4, chúng ta có thể đi tắt đón đầu tiếp thu các thành tựu khoa học và công nghệ, nâng cao năng lực làm chủ trong nghiên cứu, sản xuất, cải tiến hiện đại hóa, khai thác làm chủ vũ khí trang bị kỹ thuật. Với khả năng của công nghệ số, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, việc chỉ huy, quản lý, điều hành sẽ có sự thay đổi về bản chất, người chỉ huy sẽ được hỗ trợ tối đa trong việc ra quyết định, nhanh chóng hơn, chính xác hơn. Phương thức chỉ huy thay đổi hoàn toàn do tính chất, lực lượng tham gia, bố trí sử dụng lực lượng thay đổi một cách căn bản. Có thể nói, tất cả các hoạt động quân sự, quốc phòng đều chịu tác động rất lớn từ những thành tựu của cuộc CMCN lần thứ 4.
Đứng trước những cơ hội và thách thức của CMCN lần thứ 4 ảnh hưởng đến lĩnh vực quân sự, quốc phòng đòi hỏi phải sớm có nhận thức chung nhất trong toàn quân về CMCN lần thứ 4. Đặc biệt là đối với những địa bàn trọng điểm về kinh tế, quân sự, quốc phòng và khoa học công nghệ như Quân khu 7. Với những cơ hội và thách thức to lớn của cuộc CMCN lần thứ 4, chúng ta cần nhận thức đầy đủ để có thể tận dụng tối đa các lợi thế do cơ hội cuộc CMCN này mang lại; đồng thời hạn chế tối đa các tác động tiêu cực; cần đánh giá một cách trung thực, khách quan thực trạng, những thách thức, cản trở; nhất là cần có những nhiệm vụ, lộ trình, giải pháp phù hợp để có thể tiếp cận thành công cuộc CMCN lần thứ 4.
Cuộc CMCN lần thứ 4 đang đặt ra cho việc nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ quân sự của Việt Nam nói chung và của Quân khu 7 nói riêng rất nhiều những cơ hội và thách thức. Để nâng cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội, sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, mỗi cơ quan đơn vị theo chức năng nhiệm vụ của mình cần tập trung nghiên cứu, đưa ra các giải pháp hành động cụ thể để tận dụng cơ hội thuận lợi mà CMCN lần thứ 4 mang lại, cũng như đối phó với các tác động tiêu cực mà CMCN lần thứ 4 đem đến.
Đại tá, TS Lê Hồng Điệp, Trưởng phòng Khoa học Quân sự Quân khu 7
