Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Tôi gặp cựu chiến binh Vũ Đăng Toàn, Đại úy, nguyên Chính trị viên, chỉ huy xe tăng 390 húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập trưa 30-4-1975 tại những cuộc họp mặt kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước do TPHCM tổ chức. Nhìn ông rất đỗi giản dị, gần gũi, tôi không ngờ đây chính là người chiến sĩ giải phóng quân dũng cảm ngày nào đã cùng đồng đội tiến vào Dinh Độc Lập, bắt toàn bộ nội các ngụy phải đầu hàng vô điều kiện. Ông chính là một trong những nhân chứng quan trọng trong thời khắc lịch sử của dân tộc ta…
Cựu chiến binh Vũ Đăng Toàn (thứ 2 bên phải) trong ngày công bố xe tăng 390 là bảo vật quốc gia.
Tuổi trẻ hào hùng
Chàng trai Vũ Đăng Toàn, sinh ra lớn lên trên quê hương Gia Lộc, tỉnh Hải Dương trong một gia đình nông dân nghèo có truyền thống yêu nước. Sau khi học xong phổ thông, anh hăng hái viết đơn tình nguyện vào bộ đội. Ngay sau khi nhập ngũ, anh được chọn học lái xe tăng.
Ngày 22-6-1965, khi Trung đoàn 203 Tăng - Thiết giáp thành lập, anh được điều về trở thành chiến sĩ lái xe tăng trẻ giỏi.
Tháng 10-1967, anh được lệnh hành quân vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Ngày đầu ra trận, anh kể: “Hồi đó tôi lái xe tăng T55 cùng đồng đội đi từ tỉnh Hòa Bình vào tỉnh Quảng Trị tham gia trận đánh giải phóng căn cứ Làng Vây. Để đảm bảo bí mật, đoàn xe tăng chúng tôi ngụy trang rất kỹ, cứ ngày nghỉ, đêm đi… cho đến tỉnh Quảng Bình thì ém quân lại chờ lệnh…”. Khi trận đánh nổ ra, đoàn xe tăng của ta có mặt tại khu vực A Sầu, A Lưới của tỉnh Quảng Trị. Sau khi giải phóng căn cứ Làng Vây, đơn vị xe tăng của anh Toàn di chuyển xuống đường số 12 để đón lõng địch, không cho chúng chạy thoát. Bị thua đau, địch điều lực lượng “Kỵ binh bay” tới trả thù, chúng dội bom, bắn phá ráo riết khiến ta phải rút quân về để củng cố lực lượng, tiếp tục chiến đấu. “Chiến tranh khốc liệt, nhưng nhìn thấy Làng Vây được giải phóng, tôi rất tự hào. Sắp tới, các CCB chúng tôi sẽ về thăm lại Làng Vây để viếng những đồng đội hy sinh tại đó”. Cựu chiến binh Vũ Đăng Toàn nói.
Sau trận đánh giải phóng Làng Vây, anh Toàn được lệnh trở ra Bắc học lớp Cán bộ chỉ huy cấp trung đội và học lái loại xe tăng T54 mới do Liên Xô sản xuất. Học xong, tháng 9-1971 anh được lệnh lái xe tăng hành quân vào chiến trường miền Nam, tham gia cùng các lực lượng của Quân khu 5 chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị. Không thể kể xiết về trận đánh khốc liệt tại Thành cổ Quảng Trị suốt 72 ngày đêm, chỉ biết rằng sau trận đánh này quân ta buộc đối phương phải ngồi vào bàn đàm phán và ký kết Hiệp định Paris, mở ra cục diện mới thuận lợi hơn cho cuộc cách mạng giải phóng miền Nam. Sau trận đánh Thành cổ Quảng Trị, đơn vị xe tăng của anh Toàn trở về để học tập, huấn luyện và củng cố lực lượng để chuẩn bị cho những trận đánh tiếp theo.
Đỉnh cao Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử
Đầu năm 1975, Quân ủy Trung ương quyết định mở chiến dịch giải phóng miền Nam mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Theo đó, ngay đầu tháng 3-1975, đơn vị xe tăng của anh Toàn được lệnh hành quân hướng về các tỉnh miền Nam. Nhờ lúc này lực lượng và thế trận của quân ta mạnh lên rất nhiều nên tiến quân đến đâu là chiến thắng đến đó. Những tin vui từ mặt trận liên tục được báo về làm nức lòng hậu phương: 25-3-1975 giải phóng Huế; 29-3-1975 giải phóng Đà Nẵng…cùng nhiều tỉnh thành khác. Ngày 14-4-1975, Quân ủy Trung ương ra lệnh các cánh quân hành quân thần tốc vào giải phóng hoàn toàn miền Nam. Chấp hành mệnh lệnh, ngày 24-4-1975, đoàn xe tăng do anh Toàn dẫn đầu đã về đến tỉnh Đồng Nai, chỉ cách Sài Gòn 80km. Đúng 17 giờ ngày 26-4-1975, Quân ủy Trung ương quyết định mở Chiến dịch Hồ Chí Minh để đập tan bộ máy đầu não của Mỹ-ngụy ở Sài Gòn. Sau khi nổ phát súng đầu tiên phát lệnh, 5 cánh quân ta từ các hướng bao vây siết chặt Sài Gòn. Lúc này anh Vũ Đăng Toàn có mặt trong đội hình Trung đoàn 203 Tăng - Thiết giáp tiến về Sài Gòn. Ngày 29-4-1975, xe tăng của ta bắt đầu đánh vào Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp của Mỹ - ngụy ở căn cứ Nước Trong. Đến 12 giờ trưa cùng ngày, ta hoàn thành giải phóng căn cứ Nước Trong. Đêm 29 rạng sáng 30-4-1975, xe tăng của ta tiếp tục tiến về Sài Gòn. 7 giờ sáng 30-4, đoàn xe tăng của anh Toàn nhận lệnh hành quân thần tốc tiến vào nội đô Sài Gòn. Khoàng 8 giờ, xe tăng của Quân giải phóng đã đến cầu Sài Gòn, tại đây diễn ra trận giao tranh quyết liệt. Địch chống cự dữ dội, chúng bắn đạn chống tăng từ trên xuống và từ dưới sông lên khiến quân ta gặp nhiều tổn thất, nhiều đồng chí, đồng đội hy sinh ngay trên cầu Sài Gòn.
Với quyết tâm bằng mọi giá phải vượt cầu Sài Gòn để tiến vào nội đô, Chi ủy đơn vị xe tăng (có anh Toàn, anh Bùi Quang Thận và 1 số đồng chí khác) hội ý gấp tìm cách đánh hiệu quả hơn. Theo đó, 5 xe tăng đi sau yểm trợ cho 3 xe tăng đi trước vượt cầu. Trước sức tấn công vũ bão của ta, bọn địch bỏ chạy. Sau khi vượt cầu Sài Gòn, đoàn xe tăng của ta tiến đến ngã tư Hàng Xanh, tại đây xe tăng 390 do anh Toàn chỉ huy phát hiện ra 2 xe bọc théo M113 của địch đang tiến đến gần, anh liền ra lệnh cho pháo thủ nhả đạn tiêu diệt gọn bọn chúng rồi lao nhanh về hướng Dinh Độc Lập. Cùng lúc xe tăng 843 do anh Bùi Quang Thận chỉ huy từ hướng khác cũng tiến về Dinh Độc Lập. Khi xe tăng 843 lao vào cánh cổng phụ của Dinh Độc Lập bị mắc lại. Anh Toàn ra lệnh cho xe 390 tiếp tục lao thẳng vào cửa chính Dinh Độc Lập và tiến đến sảnh Dinh Độc Lập. Lúc này, anh Thận cầm cờ chạy lên, anh Toàn cầm theo khẩu súng yểm trợ. Vào đến sảnh, hai anh giải phóng quân gặp Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh, ông ta lễ phép: “Thưa các ông, nội các chúng tôi đang ngồi trên lầu chờ các ông…” Anh Toàn yêu cầu ông Hạnh cho người dẫn đường lên lầu cắm cờ, ông Hạnh đang lúng túng thì ông Nguyễn Hữu Thái tình nguyện đưa anh Bùi Quang Thận lên cắm cờ, còn anh Toàn ở lại cầm súng dồn toàn bộ nội các ngụy vào phòng Khánh tiết. Cùng lúc đó, Đại úy Phạm Xuân Thệ, Trung đoàn 66 cũng có mặt, 3, 4 phút sau là Trung tá Bùi Văn Tùng, Chính ủy Trung đoàn 203 bước vào. Tổng thống Dương Văn Minh cúi đầu: “Thưa các ông, chúng tôi chờ các ông đến để bàn giao chính quyền…”. Trung tá Bùi Văn Tùng ngắt ngang: “Các ông là những người bại trận, không có gì bàn giao cả, phải đầu hàng vô điều kiện ngay…”.
Anh Vũ Đăng Toàn tự hào nhớ lại không khí tưng bừng tại Dinh Độc Lập trưa 30-4-1975 khi 5 cánh quân của ta cùng tụ về. Người dân Sài Gòn tay cầm cờ hoa kéo đến chào đón đoàn giải phóng quân. Đúng là “Vui sao nước mắt lại trào…”. Anh Toàn ngậm ngùi: “Thương nhất là những đồng đội đã hy sinh trước giờ giải phóng chỉ ít phút thôi...”. Vâng, để có được chiến thắng vang dội ấy, chúng ta đã phải đánh đổi bằng bao máu xương của các anh hùng liệt sĩ. Giờ đây đến tham quan Dinh Độc Lập (nay là Hội trường Thống Nhất), chúng ta thấy trưng bày 2 chiếc xe tăng 390 và 843 ngay bên phải từ ngoài cổng vào. Hai xe tăng này đã được công nhận là Bảo vật quốc gia, trong đó người chỉ huy xe tăng 843 là Anh hùng LLVTND Bùi Quang Thận đã mất, còn anh Vũ Đăng Toàn, người chỉ huy xe tăng 390 dũng mãnh nay đã 75 tuổi đời, 52 tuổi Đảng, được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, ông lại tiếp tục chỉ huy xe tăng sang chiến đấu tại chiến trường Campuchia, rồi tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Với tinh thần “Đâu có giặc là ta cứ đi…” ông đã dành cả đời binh nghiệp của mình cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và luôn sống xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ”.
Chàng trai Vũ Đăng Toàn, sinh ra lớn lên trên quê hương Gia Lộc, tỉnh Hải Dương trong một gia đình nông dân nghèo có truyền thống yêu nước. Sau khi học xong phổ thông, anh hăng hái viết đơn tình nguyện vào bộ đội. Ngay sau khi nhập ngũ, anh được chọn học lái xe tăng.
Ngày 22-6-1965, khi Trung đoàn 203 Tăng - Thiết giáp thành lập, anh được điều về trở thành chiến sĩ lái xe tăng trẻ giỏi.
Tháng 10-1967, anh được lệnh hành quân vào chiến trường miền Nam chiến đấu. Ngày đầu ra trận, anh kể: “Hồi đó tôi lái xe tăng T55 cùng đồng đội đi từ tỉnh Hòa Bình vào tỉnh Quảng Trị tham gia trận đánh giải phóng căn cứ Làng Vây. Để đảm bảo bí mật, đoàn xe tăng chúng tôi ngụy trang rất kỹ, cứ ngày nghỉ, đêm đi… cho đến tỉnh Quảng Bình thì ém quân lại chờ lệnh…”. Khi trận đánh nổ ra, đoàn xe tăng của ta có mặt tại khu vực A Sầu, A Lưới của tỉnh Quảng Trị. Sau khi giải phóng căn cứ Làng Vây, đơn vị xe tăng của anh Toàn di chuyển xuống đường số 12 để đón lõng địch, không cho chúng chạy thoát. Bị thua đau, địch điều lực lượng “Kỵ binh bay” tới trả thù, chúng dội bom, bắn phá ráo riết khiến ta phải rút quân về để củng cố lực lượng, tiếp tục chiến đấu. “Chiến tranh khốc liệt, nhưng nhìn thấy Làng Vây được giải phóng, tôi rất tự hào. Sắp tới, các CCB chúng tôi sẽ về thăm lại Làng Vây để viếng những đồng đội hy sinh tại đó”. Cựu chiến binh Vũ Đăng Toàn nói.
Sau trận đánh giải phóng Làng Vây, anh Toàn được lệnh trở ra Bắc học lớp Cán bộ chỉ huy cấp trung đội và học lái loại xe tăng T54 mới do Liên Xô sản xuất. Học xong, tháng 9-1971 anh được lệnh lái xe tăng hành quân vào chiến trường miền Nam, tham gia cùng các lực lượng của Quân khu 5 chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị. Không thể kể xiết về trận đánh khốc liệt tại Thành cổ Quảng Trị suốt 72 ngày đêm, chỉ biết rằng sau trận đánh này quân ta buộc đối phương phải ngồi vào bàn đàm phán và ký kết Hiệp định Paris, mở ra cục diện mới thuận lợi hơn cho cuộc cách mạng giải phóng miền Nam. Sau trận đánh Thành cổ Quảng Trị, đơn vị xe tăng của anh Toàn trở về để học tập, huấn luyện và củng cố lực lượng để chuẩn bị cho những trận đánh tiếp theo.
Đỉnh cao Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử
Đầu năm 1975, Quân ủy Trung ương quyết định mở chiến dịch giải phóng miền Nam mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Theo đó, ngay đầu tháng 3-1975, đơn vị xe tăng của anh Toàn được lệnh hành quân hướng về các tỉnh miền Nam. Nhờ lúc này lực lượng và thế trận của quân ta mạnh lên rất nhiều nên tiến quân đến đâu là chiến thắng đến đó. Những tin vui từ mặt trận liên tục được báo về làm nức lòng hậu phương: 25-3-1975 giải phóng Huế; 29-3-1975 giải phóng Đà Nẵng…cùng nhiều tỉnh thành khác. Ngày 14-4-1975, Quân ủy Trung ương ra lệnh các cánh quân hành quân thần tốc vào giải phóng hoàn toàn miền Nam. Chấp hành mệnh lệnh, ngày 24-4-1975, đoàn xe tăng do anh Toàn dẫn đầu đã về đến tỉnh Đồng Nai, chỉ cách Sài Gòn 80km. Đúng 17 giờ ngày 26-4-1975, Quân ủy Trung ương quyết định mở Chiến dịch Hồ Chí Minh để đập tan bộ máy đầu não của Mỹ-ngụy ở Sài Gòn. Sau khi nổ phát súng đầu tiên phát lệnh, 5 cánh quân ta từ các hướng bao vây siết chặt Sài Gòn. Lúc này anh Vũ Đăng Toàn có mặt trong đội hình Trung đoàn 203 Tăng - Thiết giáp tiến về Sài Gòn. Ngày 29-4-1975, xe tăng của ta bắt đầu đánh vào Trường Sĩ quan Tăng - Thiết giáp của Mỹ - ngụy ở căn cứ Nước Trong. Đến 12 giờ trưa cùng ngày, ta hoàn thành giải phóng căn cứ Nước Trong. Đêm 29 rạng sáng 30-4-1975, xe tăng của ta tiếp tục tiến về Sài Gòn. 7 giờ sáng 30-4, đoàn xe tăng của anh Toàn nhận lệnh hành quân thần tốc tiến vào nội đô Sài Gòn. Khoàng 8 giờ, xe tăng của Quân giải phóng đã đến cầu Sài Gòn, tại đây diễn ra trận giao tranh quyết liệt. Địch chống cự dữ dội, chúng bắn đạn chống tăng từ trên xuống và từ dưới sông lên khiến quân ta gặp nhiều tổn thất, nhiều đồng chí, đồng đội hy sinh ngay trên cầu Sài Gòn.
Với quyết tâm bằng mọi giá phải vượt cầu Sài Gòn để tiến vào nội đô, Chi ủy đơn vị xe tăng (có anh Toàn, anh Bùi Quang Thận và 1 số đồng chí khác) hội ý gấp tìm cách đánh hiệu quả hơn. Theo đó, 5 xe tăng đi sau yểm trợ cho 3 xe tăng đi trước vượt cầu. Trước sức tấn công vũ bão của ta, bọn địch bỏ chạy. Sau khi vượt cầu Sài Gòn, đoàn xe tăng của ta tiến đến ngã tư Hàng Xanh, tại đây xe tăng 390 do anh Toàn chỉ huy phát hiện ra 2 xe bọc théo M113 của địch đang tiến đến gần, anh liền ra lệnh cho pháo thủ nhả đạn tiêu diệt gọn bọn chúng rồi lao nhanh về hướng Dinh Độc Lập. Cùng lúc xe tăng 843 do anh Bùi Quang Thận chỉ huy từ hướng khác cũng tiến về Dinh Độc Lập. Khi xe tăng 843 lao vào cánh cổng phụ của Dinh Độc Lập bị mắc lại. Anh Toàn ra lệnh cho xe 390 tiếp tục lao thẳng vào cửa chính Dinh Độc Lập và tiến đến sảnh Dinh Độc Lập. Lúc này, anh Thận cầm cờ chạy lên, anh Toàn cầm theo khẩu súng yểm trợ. Vào đến sảnh, hai anh giải phóng quân gặp Chuẩn tướng Nguyễn Hữu Hạnh, ông ta lễ phép: “Thưa các ông, nội các chúng tôi đang ngồi trên lầu chờ các ông…” Anh Toàn yêu cầu ông Hạnh cho người dẫn đường lên lầu cắm cờ, ông Hạnh đang lúng túng thì ông Nguyễn Hữu Thái tình nguyện đưa anh Bùi Quang Thận lên cắm cờ, còn anh Toàn ở lại cầm súng dồn toàn bộ nội các ngụy vào phòng Khánh tiết. Cùng lúc đó, Đại úy Phạm Xuân Thệ, Trung đoàn 66 cũng có mặt, 3, 4 phút sau là Trung tá Bùi Văn Tùng, Chính ủy Trung đoàn 203 bước vào. Tổng thống Dương Văn Minh cúi đầu: “Thưa các ông, chúng tôi chờ các ông đến để bàn giao chính quyền…”. Trung tá Bùi Văn Tùng ngắt ngang: “Các ông là những người bại trận, không có gì bàn giao cả, phải đầu hàng vô điều kiện ngay…”.
Anh Vũ Đăng Toàn tự hào nhớ lại không khí tưng bừng tại Dinh Độc Lập trưa 30-4-1975 khi 5 cánh quân của ta cùng tụ về. Người dân Sài Gòn tay cầm cờ hoa kéo đến chào đón đoàn giải phóng quân. Đúng là “Vui sao nước mắt lại trào…”. Anh Toàn ngậm ngùi: “Thương nhất là những đồng đội đã hy sinh trước giờ giải phóng chỉ ít phút thôi...”. Vâng, để có được chiến thắng vang dội ấy, chúng ta đã phải đánh đổi bằng bao máu xương của các anh hùng liệt sĩ. Giờ đây đến tham quan Dinh Độc Lập (nay là Hội trường Thống Nhất), chúng ta thấy trưng bày 2 chiếc xe tăng 390 và 843 ngay bên phải từ ngoài cổng vào. Hai xe tăng này đã được công nhận là Bảo vật quốc gia, trong đó người chỉ huy xe tăng 843 là Anh hùng LLVTND Bùi Quang Thận đã mất, còn anh Vũ Đăng Toàn, người chỉ huy xe tăng 390 dũng mãnh nay đã 75 tuổi đời, 52 tuổi Đảng, được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, ông lại tiếp tục chỉ huy xe tăng sang chiến đấu tại chiến trường Campuchia, rồi tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Với tinh thần “Đâu có giặc là ta cứ đi…” ông đã dành cả đời binh nghiệp của mình cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và luôn sống xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ”.
MINH NGỌC
