Tốc độ:
1x
Theo Quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Đông Nam Bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, mạng lưới giao thông được xác định là trụ cột chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian phát triển toàn vùng.
Quy hoạch đặt mục tiêu đẩy mạnh xây dựng hệ thống hạ tầng kết nối nội vùng và liên vùng, hình thành các hành lang kinh tế, vành đai phát triển, đồng thời nâng cao vai trò của vận tải đường sắt và đường thủy nội địa để giảm ùn tắc và chi phí logistics.
Phạm vi quy hoạch vùng Đông Nam Bộ bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh cùng không gian biển, đảo. Trên nền tảng đó, hệ thống giao thông được định hướng phát triển đồng bộ, đa phương thức, trải rộng từ đường bộ, đường sắt đến cảng biển và hàng không.
Đường bộ: Cao tốc và vành đai giữ vai trò “xương sống”
Hạ tầng đường bộ tiếp tục là trụ cột, với hàng loạt tuyến cao tốc được đầu tư và mở rộng. Quy hoạch xác định triển khai các tuyến chiến lược như cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Bắc - Nam phía Tây, Dầu Giây - Liên Khương, Biên Hòa - Vũng Tàu, TP.HCM - Mộc Bài, TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành và Gò Dầu - Xa Mát.
Song song đó, các tuyến cao tốc hiện hữu có lưu lượng lớn như TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, TP.HCM - Trung Lương, Dầu Giây - Phan Thiết sẽ được mở rộng nhằm giải tỏa áp lực giao thông ngày càng gia tăng.
Đáng chú ý, hệ thống vành đai tiếp tục được hoàn thiện với mục tiêu hoàn thành Vành đai 3, Vành đai 4 TP.HCM, đồng thời nghiên cứu Vành đai 5 TP.HCM nhằm mở rộng liên kết vùng tới Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ.
Xây dựng, nâng cấp, cải tạo các tuyến quốc lộ, các tuyến đường bộ ven biển, tuyến kết nối các phương thức vận tải, đầu mối giao thông lớn trong vùng theo quy hoạch.
Quy hoạch cũng nhấn mạnh việc tăng cường kết nối liên tỉnh, đặc biệt giữa TP.HCM với Đồng Nai và Tây Ninh thông qua hàng loạt trục giao thông mới.
- Kết nối TP.HCM - Đồng Nai qua các khu vực Cát Lái - Đại Phước (gắn với cầu Cát Lái), Long Phước - An Phước, Phú Thuận - Đại Phước, Tân Khánh - Tân Triều, Tân Uyên - Tân Triều, Phước An - Phú Mỹ, Cẩm Mỹ - Châu Đức, Bình Gia - Sông Ray, Bầu Lâm - Xuân Đông, Minh Thạnh - Tân Khai, Minh Thạnh - Minh Hưng, Trừ Văn Thố - Chơn Thành).
- Kết nối TP.HCM - Tây Ninh qua khu vực Dầu Tiếng - Lộc Ninh, Thanh An - Hưng Thuận, Vĩnh Lộc, Xuân Thới Sơn - Mỹ Hạnh, Đức Lập, Tân An Hội - Hậu Nghĩa, Bình Lợi - Lương Hòa, Hiệp Phước - Cần Giuộc.
- Kết nối Đồng Nai - Tây Ninh qua khu vực Minh Đức - Tân Hòa.
Đường sắt: Trục vận tải chiến lược
Về đường sắt, xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn Nha Trang - TP.HCM; các tuyến đường sắt kết nối cảng biển Biên Hòa - Vũng Tàu, tuyến kết nối liên vùng TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau, tuyến TP.HCM - Lộc Ninh kết nối với Campuchia.
Đẩy nhanh xây dựng tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành kết nối với cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đồng thời, mạng lưới metro TP.HCM sẽ được mở rộng, kéo dài sang Đồng Nai và Tây Ninh, tạo nền tảng cho hệ thống giao thông công cộng liên vùng.
Hàng không: Nghiên cứu đầu tư sân bay tại Tây Ninh
Trong cấu trúc hạ tầng vùng Đông Nam Bộ, hàng không giữ vai trò then chốt với 2 đầu mối chính là sân bay Long Thành và Tân Sơn Nhất.
Sân bay Long Thành sẽ được đầu tư giai đoạn 2, nâng công suất lên 50 triệu hành khách/năm, trong khi sân bay Côn Đảo được nâng cấp lên 2 triệu hành khách/năm.
Đồng thời, nghiên cứu xem xét, đầu tư xây dựng các sân bay lưỡng dụng, sân bay chuyên dùng tại TP.HCM, Đồng Nai, sân bay tiềm năng tại Tây Ninh phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế.
Cảng biển và cảng cạn: Định vị trung tâm logistics quốc tế
Quy hoạch đặt mục tiêu phát triển cụm cảng Cái Mép - Thị Vải trở thành cửa ngõ quốc tế, đồng thời xây dựng cảng trung chuyển quốc tế tại Cần Giờ. Đồng thời, phát triển cụm cảng TP.HCM có quy mô lớn phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội của vùng và khu vực phụ cận.
Hệ thống cảng cạn cũng sẽ được phát triển theo quy hoạch, tập trung trên các hành lang vận tải chính: Khu vực kinh tế TP.HCM (trong Vành đai 4); hành lang vận tải Lâm Đồng - Đồng Nai - TP.HCM; hành lang vận tải Tây Ninh - TP.HCM; hành lang vận tải Cà Mau - Cần Thơ - TP.HCM; hành lang vận tải TP.HCM - khu vực Vũng Tàu.
Đường thủy nội địa
Hạ tầng đường thủy nội địa được định hướng phát triển đồng bộ, hiện đại, với trọng tâm là nâng cấp các tuyến vận tải chính như Vũng Tàu - Thị Vải - Sài Gòn, tuyến Sài Gòn - Hiếu Liêm (sông Đồng Nai).
Quy hoạch yêu cầu cải tạo luồng tuyến, nâng tĩnh không cầu, đồng thời phát triển hệ thống cảng, bến thủy nội địa phục vụ cả hàng hóa và hành khách. Đáng chú ý, các tuyến vận tải thủy kết hợp du lịch đô thị cũng sẽ được hình thành.
Tầm nhìn 2050: Hoàn thiện mạng lưới liên vùng quy mô lớn
Về dài hạn, quy hoạch xác định tiếp tục đầu tư các đoạn tuyến đường bộ cao tốc Chơn Thành - Hoa Lư, cao tốc TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng; các tuyến đường sắt TP.HCM - Mộc Bài (Tây Ninh), đường sắt kết nối khu vực Tây Nguyên (từ Đà Nẵng đến Đồng Nai).
Ở lĩnh vực cảng biển, sẽ hoàn thành các bến cảng Cái Mép Hạ, xây dựng thêm các khu bến mới tại Cần Giờ, đồng thời di dời các cảng trên sông Sài Gòn để phù hợp với không gian đô thị.
Đặc biệt, sân bay Long Thành được định hướng hoàn thiện với công suất lên tới 100 triệu hành khách/năm, trở thành một trong những trung tâm hàng không lớn của khu vực. Tiếp tục nâng công suất phục vụ của sân bay Côn Đảo.
Bức tranh hạ tầng đang dần rõ nét, cho thấy Đông Nam Bộ đang bước vào giai đoạn “kết nối để bứt phá”. Khi các tuyến cao tốc, đường sắt và cảng biển đi vào vận hành, không gian phát triển sẽ không còn bó hẹp trong từng địa phương, mà mở rộng theo hướng liên vùng, đa trung tâm.
Hữu Việt
