Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Thời gian gần đây, trên địa bàn Quân khu xuất hiện tình trạng các đối tượng giả danh, mạo danh đơn vị, cán bộ quân đội lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng thông qua mạng xã hội gọi điện, nhắn tin đến các cơ sở kinh doanh, tự xưng là cán bộ đang công tác tại các đơn vị Quân đội đặt tiệc, mua cây giống, phân bón… kết hợp mua thêm quà tặng, hàng hóa có giá trị nhằm thực hiện hành vi lừa đảo tài sản của người dân, gây phức tạp an ninh trật tự, ảnh hưởng lớn đến uy tín, danh dự của Quân đội.
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý, Thủ trưởng cơ quan điều tra Hình sự Khu vực 2, Quân khu 7 chia sẻ về những biện pháp để phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi trên.
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý, Thủ trưởng cơ quan điều tra Hình sự Khu vực 2, Quân khu 7 chia sẻ về những biện pháp để phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi trên.
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý, Thủ trưởng cơ quan điều tra Hình sự Khu vực 2, Quân khu 7
Gia tăng việc lợi dụng hình ảnh Quân đội để lừa đảo
Phóng viên (PV): Thưa Thượng tá Nguyễn Trọng Quý, hiện nay thực trạng mạo danh cán bộ cơ quan Nhà nước, Công an, bộ đội … để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản diễn ra khá phổ biến. Đồng chí suy nghĩ gì về thực trạng đáng lên án này?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý:
Qua nắm bắt tình hình nhận thấy rằng các hình thức mạo danh, giả danh Quân đội nói riêng và các cơ quan Nhà nước nói chung để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây tại TP.HCM và các tỉnh: Đồng Nai, Lâm Đồng, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương…
Các đối tượng thông qua mạng xã hội gọi điện, nhắn tin đến các cơ sở kinh doanh, tự xưng là cán bộ đang công tác tại các đơn vị Quân đội đặt tiệc, mua cây giống, phân bón… kết hợp mua thêm quà tặng, hàng hóa có giá trị nhằm thực hiện hành vi lừa đảo tài sản của người dân, gây phức tạp an ninh trật tự, ảnh hưởng lớn đến uy tín, danh dự của Quân đội.
Những hành vi trên là việc lợi dụng uy tín, danh dự của Quân đội để lừa đảo gây thiệt hại về tài sản đối với người dân; ảnh hưởng đến hình ảnh, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng Nhân dân; là cơ hội để các thế lực thù địch chống phá, gây chia rẽ tình đoàn kết quân - dân. Vì vậy, cần sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan chức năng, tích cực điều tra và xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm để giáo dục, răn đe.
PV: Theo đồng chí, tại sao hiện tượng này lại nở rộ trong thời gian qua?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý:
Theo nhận định của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực, phong trào chuyển đổi số rầm rộ đưa nhiều hoạt động thường nhật lên không gian mạng, mua sắm trực tuyến bùng nổ, cùng với sự phổ biến của thanh toán không tiền mặt... trong khi ý thức và kiến thức bảo mật của phần đông người dùng còn hạn chế, là nguyên nhân khiến tội phạm lừa đảo mạng liên tục nhắm đến người dùng Việt Nam. Mặc dù, chính quyền và các doanh nghiệp đã có những nỗ lực và tiến bộ đáng kể trong việc tạo ra một môi trường kỹ thuật số an toàn. Tuy nhiên, các mối đe dọa đối với an toàn thông tin và an ninh mạng vẫn tồn tại, đòi hỏi mỗi người dùng cá nhân phải thường xuyên nâng cao cảnh giác.
Phóng viên (PV): Thưa Thượng tá Nguyễn Trọng Quý, hiện nay thực trạng mạo danh cán bộ cơ quan Nhà nước, Công an, bộ đội … để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản diễn ra khá phổ biến. Đồng chí suy nghĩ gì về thực trạng đáng lên án này?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý:
Qua nắm bắt tình hình nhận thấy rằng các hình thức mạo danh, giả danh Quân đội nói riêng và các cơ quan Nhà nước nói chung để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây tại TP.HCM và các tỉnh: Đồng Nai, Lâm Đồng, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương…
Các đối tượng thông qua mạng xã hội gọi điện, nhắn tin đến các cơ sở kinh doanh, tự xưng là cán bộ đang công tác tại các đơn vị Quân đội đặt tiệc, mua cây giống, phân bón… kết hợp mua thêm quà tặng, hàng hóa có giá trị nhằm thực hiện hành vi lừa đảo tài sản của người dân, gây phức tạp an ninh trật tự, ảnh hưởng lớn đến uy tín, danh dự của Quân đội.
Những hành vi trên là việc lợi dụng uy tín, danh dự của Quân đội để lừa đảo gây thiệt hại về tài sản đối với người dân; ảnh hưởng đến hình ảnh, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng Nhân dân; là cơ hội để các thế lực thù địch chống phá, gây chia rẽ tình đoàn kết quân - dân. Vì vậy, cần sự vào cuộc mạnh mẽ của các cơ quan chức năng, tích cực điều tra và xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm để giáo dục, răn đe.
PV: Theo đồng chí, tại sao hiện tượng này lại nở rộ trong thời gian qua?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý:
Theo nhận định của nhiều chuyên gia trong lĩnh vực, phong trào chuyển đổi số rầm rộ đưa nhiều hoạt động thường nhật lên không gian mạng, mua sắm trực tuyến bùng nổ, cùng với sự phổ biến của thanh toán không tiền mặt... trong khi ý thức và kiến thức bảo mật của phần đông người dùng còn hạn chế, là nguyên nhân khiến tội phạm lừa đảo mạng liên tục nhắm đến người dùng Việt Nam. Mặc dù, chính quyền và các doanh nghiệp đã có những nỗ lực và tiến bộ đáng kể trong việc tạo ra một môi trường kỹ thuật số an toàn. Tuy nhiên, các mối đe dọa đối với an toàn thông tin và an ninh mạng vẫn tồn tại, đòi hỏi mỗi người dùng cá nhân phải thường xuyên nâng cao cảnh giác.
Sử dụng hình ảnh giả mạo để lừa đảo tại tỉnh Đồng Nai.
PV: Thủ đoạn những kẻ mạo danh thường sử dụng là như thế nào thưa đồng chí?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Có 2 hình thức phổ biến:
Thứ nhất, sử dụng điện thoại di động thông qua tài khoản mạng xã hội (Facebook, Zalo) để gọi, tự giới thiệu là cán bộ Quân đội, đang là chỉ huy, quản lý quân nhân, liên hệ với gia đình của quân nhân, cung cấp “thông tin không đúng sự thật” (Chiến sĩ là con, em của gia đình đã gây thiệt hại tài sản của đơn vị, đang trong quá trình xem xét kỷ luật; nếu gia đình chuyển tiền vào số tài khoản để đền bù thiệt hại thì đơn vị sẽ bỏ qua lỗi phạm, nếu không chuyển tiền sẽ bị khởi tố, xử lý theo pháp luật) tạo tâm lý hoang mang, lo sợ, nhằm dẫn dụ gia đình quân nhân chuyển tiền vào số tài khoản để chiếm đoạt.
Thứ hai, sử dụng điện thoại gọi thông qua tài khoản mạng zalo, facebook… có hình ảnh mặc quân phục hoặc các hình ảnh có chứa các hoạt động trong môi trường Quân đội để tạo dựng niềm tin đối với nạn nhân, sau đó chủ động liên hệ với các cơ sở kinh doanh nấu ăn, nhà hàng, các công ty tư nhân, cửa hàng, cơ sở kinh doanh… tự xưng là cán bộ công tác tại các đơn vị Quân đội, đặt bàn, hàng. Chúng chủ động đề nghị chuyển khoản trước một số tiền nhỏ để đặt cọc nhằm tăng thêm sự tin tưởng. Sau đó chúng tiếp tục gọi điện đến nhờ mua giúp thêm một số loại hàng hóa có giá trị khác (thường là những loại hàng hóa không phổ biến trên thị trường). Khi các cơ sở kinh doanh không tìm được nguồn hàng, các đối tượng sẽ hướng dẫn liên hệ với người có nguồn hàng với giá trị chênh lệch cao (thực tế đây là đồng bọn) để các chủ cơ sở liên hệ mua hàng và đề nghị các chủ cơ sở đặt cọc trước một số tiền (khoảng 30-50% trên tổng giá trị). Sau khi nhận được tiền cọc mua hàng qua số tài khoản được cung cấp thì đối tượng lừa đảo cắt liên lạc và chiếm đoạt tiền.
PV: Mặc dù đã được cảnh báo, thế nhưng nhiều người vẫn bị lừa. Theo đồng chí nguyên nhân là gì ạ?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Gần đây, Bộ Công an cũng liệt kê 24 hình thức lừa đảo trực tuyến, từ những hình thức tinh vi nhất như lừa đảo bằng các Video Deepfake, đến những hình thức lừa đảo khác như tôi đã chia sẻ ở trên.
Như vậy, nói một cách đơn giản, lừa đảo trực tuyến phát triển song song với các hoạt động trực tuyến, và đặc biệt nở rộ khi cuộc sống hằng ngày của chúng ta gần như phụ thuộc vào các giao dịch, kết nối trực tuyến. Sự đa dạng đó khiến cho con người trở nên hết sức khó khăn trong việc nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến. Dù hết sức cảnh giác, nhưng các nạn nhân thường rơi vào tình trạng tránh chỗ này, bị chỗ khác, khi bất cứ hành động nào cũng có thể bị giả mạo, bất cứ đối tượng nào mình tiếp xúc cũng có thể là tài khoản "ảo".
Mặt khác, các đối tượng sử dụng hình ảnh là quân nhân đang công tác tại các cơ quan, đơn vị Quân đội để tạo niềm tin và tăng tính hợp lý, khiến nạn nhân mất cảnh giác (vì chỉ có đơn vị uân đội mới có nhu cầu mua hàng hóa với số lượng lớn), từ đó dẫn dụ người dân để thực hiện các hành vi lừa đảo.
Nâng cao cảnh giác, xử lý nghiêm
PV: Mức xử phạt vi phạm đối với người giả danh quân nhân để thực hiện hành vi lừa đảo thì như thế nào thưa đồng chí?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Những hành vi mà các nhóm đối tượng đã thực hiện trong thời gian vừa qua được coi là hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và có thể bị xử lý theo các cấp độ khác nhau, xử phạt vi phạm hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ nghiêm trọng và hậu quả của sự việc.
Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 144-2021/NĐ-CP của Chính phủ về Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực ANTT, ATXH; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn cứu hộ; phòng chống bạo lực gia đình, thì hành vi “dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác” (chiếm đoạt tài sản dưới 02 triệu đồng và chưa bị xử phạt hành chính về hành vi này) sẽ bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng.
Những vụ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 02 triệu đồng trở lên, thì tại Điều 174. Bộ Luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
PV: Thưa đồng chí, các biện pháp cần thực hiện để tuyên truyền đến người dân là gì ạ?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Trên cơ sở các vụ việc đã xảy ra, chúng ta cần đẩy mạnh tuyên truyền rộng rãi đến mọi cơ quan, đơn vị, người dân nắm và xử lý như sau:
Khi nhận được cuộc gọi của người lạ tự xưng là “quân nhân tại các cơ quan, đơn vị của Quân đội” để trao đổi thông tin, đặt tiệc, mua hàng hóa… cần tìm hiểu và xác minh thông tin trước khi thực hiện giao dịch; nếu thấy nghi vấn cần báo ngay cho cơ quan quân sự, công an gần nhất để được hướng dẫn, giải quyết kịp thời.
Khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là “chỉ huy, quản lý” của con, em gia đình đang công tác trong Quân đội để thông báo tình hình “có liên quan đến vi phạm pháp luật, kỷ luật con, em; đồng thời đề nghị chuyển tiền đền bù thiệt hại…” cần bình tĩnh, thận trọng tìm hiểu, xác minh thông tin; không làm theo yêu cầu của các đối tượng đưa ra (đặc biệt là không chuyển tiền vào tài khoản với bất kỳ lí do gì). Kịp thời điện thoại, trao đổi với chỉ huy, quản lý đơn vị nơi con em mình đang công tác; liên hệ với Ban CHQS các cấp để được hỗ trợ xác minh thông tin, tránh bị lừa đảo gây thiệt hại về tài sản.
Với các “đối tượng” mang mặc quân phục Quân đội, có dấu hiệu gợi ý “mình có khả năng xin việc, lo cho đi học, biên chế vào Quân đội…”, người dân cần cẩn trọng tìm hiểu, không tin theo; kịp thời liên hệ với Ban CHQS các cấp hoặc cơ quan công an gần nhất để thông báo và giải quyết kịp thời.
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Có 2 hình thức phổ biến:
Thứ nhất, sử dụng điện thoại di động thông qua tài khoản mạng xã hội (Facebook, Zalo) để gọi, tự giới thiệu là cán bộ Quân đội, đang là chỉ huy, quản lý quân nhân, liên hệ với gia đình của quân nhân, cung cấp “thông tin không đúng sự thật” (Chiến sĩ là con, em của gia đình đã gây thiệt hại tài sản của đơn vị, đang trong quá trình xem xét kỷ luật; nếu gia đình chuyển tiền vào số tài khoản để đền bù thiệt hại thì đơn vị sẽ bỏ qua lỗi phạm, nếu không chuyển tiền sẽ bị khởi tố, xử lý theo pháp luật) tạo tâm lý hoang mang, lo sợ, nhằm dẫn dụ gia đình quân nhân chuyển tiền vào số tài khoản để chiếm đoạt.
Thứ hai, sử dụng điện thoại gọi thông qua tài khoản mạng zalo, facebook… có hình ảnh mặc quân phục hoặc các hình ảnh có chứa các hoạt động trong môi trường Quân đội để tạo dựng niềm tin đối với nạn nhân, sau đó chủ động liên hệ với các cơ sở kinh doanh nấu ăn, nhà hàng, các công ty tư nhân, cửa hàng, cơ sở kinh doanh… tự xưng là cán bộ công tác tại các đơn vị Quân đội, đặt bàn, hàng. Chúng chủ động đề nghị chuyển khoản trước một số tiền nhỏ để đặt cọc nhằm tăng thêm sự tin tưởng. Sau đó chúng tiếp tục gọi điện đến nhờ mua giúp thêm một số loại hàng hóa có giá trị khác (thường là những loại hàng hóa không phổ biến trên thị trường). Khi các cơ sở kinh doanh không tìm được nguồn hàng, các đối tượng sẽ hướng dẫn liên hệ với người có nguồn hàng với giá trị chênh lệch cao (thực tế đây là đồng bọn) để các chủ cơ sở liên hệ mua hàng và đề nghị các chủ cơ sở đặt cọc trước một số tiền (khoảng 30-50% trên tổng giá trị). Sau khi nhận được tiền cọc mua hàng qua số tài khoản được cung cấp thì đối tượng lừa đảo cắt liên lạc và chiếm đoạt tiền.
PV: Mặc dù đã được cảnh báo, thế nhưng nhiều người vẫn bị lừa. Theo đồng chí nguyên nhân là gì ạ?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Gần đây, Bộ Công an cũng liệt kê 24 hình thức lừa đảo trực tuyến, từ những hình thức tinh vi nhất như lừa đảo bằng các Video Deepfake, đến những hình thức lừa đảo khác như tôi đã chia sẻ ở trên.
Như vậy, nói một cách đơn giản, lừa đảo trực tuyến phát triển song song với các hoạt động trực tuyến, và đặc biệt nở rộ khi cuộc sống hằng ngày của chúng ta gần như phụ thuộc vào các giao dịch, kết nối trực tuyến. Sự đa dạng đó khiến cho con người trở nên hết sức khó khăn trong việc nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến. Dù hết sức cảnh giác, nhưng các nạn nhân thường rơi vào tình trạng tránh chỗ này, bị chỗ khác, khi bất cứ hành động nào cũng có thể bị giả mạo, bất cứ đối tượng nào mình tiếp xúc cũng có thể là tài khoản "ảo".
Mặt khác, các đối tượng sử dụng hình ảnh là quân nhân đang công tác tại các cơ quan, đơn vị Quân đội để tạo niềm tin và tăng tính hợp lý, khiến nạn nhân mất cảnh giác (vì chỉ có đơn vị uân đội mới có nhu cầu mua hàng hóa với số lượng lớn), từ đó dẫn dụ người dân để thực hiện các hành vi lừa đảo.
Nâng cao cảnh giác, xử lý nghiêm
PV: Mức xử phạt vi phạm đối với người giả danh quân nhân để thực hiện hành vi lừa đảo thì như thế nào thưa đồng chí?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Những hành vi mà các nhóm đối tượng đã thực hiện trong thời gian vừa qua được coi là hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và có thể bị xử lý theo các cấp độ khác nhau, xử phạt vi phạm hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ nghiêm trọng và hậu quả của sự việc.
Theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 144-2021/NĐ-CP của Chính phủ về Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực ANTT, ATXH; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn cứu hộ; phòng chống bạo lực gia đình, thì hành vi “dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác” (chiếm đoạt tài sản dưới 02 triệu đồng và chưa bị xử phạt hành chính về hành vi này) sẽ bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng.
Những vụ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 02 triệu đồng trở lên, thì tại Điều 174. Bộ Luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
PV: Thưa đồng chí, các biện pháp cần thực hiện để tuyên truyền đến người dân là gì ạ?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Trên cơ sở các vụ việc đã xảy ra, chúng ta cần đẩy mạnh tuyên truyền rộng rãi đến mọi cơ quan, đơn vị, người dân nắm và xử lý như sau:
Khi nhận được cuộc gọi của người lạ tự xưng là “quân nhân tại các cơ quan, đơn vị của Quân đội” để trao đổi thông tin, đặt tiệc, mua hàng hóa… cần tìm hiểu và xác minh thông tin trước khi thực hiện giao dịch; nếu thấy nghi vấn cần báo ngay cho cơ quan quân sự, công an gần nhất để được hướng dẫn, giải quyết kịp thời.
Khi nhận được các cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là “chỉ huy, quản lý” của con, em gia đình đang công tác trong Quân đội để thông báo tình hình “có liên quan đến vi phạm pháp luật, kỷ luật con, em; đồng thời đề nghị chuyển tiền đền bù thiệt hại…” cần bình tĩnh, thận trọng tìm hiểu, xác minh thông tin; không làm theo yêu cầu của các đối tượng đưa ra (đặc biệt là không chuyển tiền vào tài khoản với bất kỳ lí do gì). Kịp thời điện thoại, trao đổi với chỉ huy, quản lý đơn vị nơi con em mình đang công tác; liên hệ với Ban CHQS các cấp để được hỗ trợ xác minh thông tin, tránh bị lừa đảo gây thiệt hại về tài sản.
Với các “đối tượng” mang mặc quân phục Quân đội, có dấu hiệu gợi ý “mình có khả năng xin việc, lo cho đi học, biên chế vào Quân đội…”, người dân cần cẩn trọng tìm hiểu, không tin theo; kịp thời liên hệ với Ban CHQS các cấp hoặc cơ quan công an gần nhất để thông báo và giải quyết kịp thời.
Phối hợp tuyên truyền, cánh báo về phương thức, thủ đoạn của các đối tượng giả danh cán bộ Quân đội để lừa đảo.
PV: Đồng chí có lời nào cần cảnh báo cho mọi người, để không mắc lừa những kẻ mạo danh quân nhân ạ?
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Mỗi người dân cần thực hiện theo cảnh báo của cơ quan Công an về “3 không” để phòng chống lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Đó là: Không cài đặt các ứng dụng lạ; Không chia sẻ thông tin cá nhân cho người khác; Không chuyển tiền khi không biết rõ người liên hệ. Đồng thời, chủ động nhắn thông báo về đầu số 156 (Bộ Thông tin và Truyền thông) khi phát hiện số điện thoại lạ, nghi vấn các hình thức lừa đảo.
PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí
Thượng tá Nguyễn Trọng Quý
Mỗi người dân cần thực hiện theo cảnh báo của cơ quan Công an về “3 không” để phòng chống lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Đó là: Không cài đặt các ứng dụng lạ; Không chia sẻ thông tin cá nhân cho người khác; Không chuyển tiền khi không biết rõ người liên hệ. Đồng thời, chủ động nhắn thông báo về đầu số 156 (Bộ Thông tin và Truyền thông) khi phát hiện số điện thoại lạ, nghi vấn các hình thức lừa đảo.
PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí
Gia Tú – Thành Chung
