Quy trình bảo tồn, bảo quản di vật liệt sĩ trong công tác quy tập hài cốt liệt sĩ
Tốc độ:1x
(QK7 Online) - Những ngày tháng 7 tại công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM), các cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP.HCM đang khẩn trương tìm kiếm, cất bốc và quy tập hài cốt liệt sĩ. Giữa mạch cảm xúc thiêng liêng ấy, công tác bảo tồn, bảo quản di vật cùng hài cốt liệt sĩ cũng được triển khai nhanh chóng, nghiêm ngặt theo quy trình nghiệp vụ chuyên ngành Bảo tàng, góp phần xác định danh tính, đưa các anh hùng, liệt sĩ sớm trở về với quê hương, gia đình.
Thượng tá Phạm Vũ Sơn, Trưởng phòng Sưu tầm, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (ngoài cùng bên trái) hướng dẫn các cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ về quy trình bảo quản, bảo tồn di vật.
Dưới sự chỉ đạo của Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Thủ trưởng Tổng cục Chính trị, đoàn công tác Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam có mặt tại khu vực hố chôn công viên Lê Thị Riêng để hướng dẫn và định hướng chuyên môn cho các các bộ, chiến sĩ về công tác bảo tồn, bảo quản di vật trong quá trình cất bốc hài cốt liệt sĩ. Thượng tá Phạm Vũ Sơn, Trưởng phòng Sưu tầm, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam trực tiếp nêu các yêu cầu nghiệp vụ, hướng dẫn cán bộ, chiến sĩ thực hiện đúng theo quy trình xử lý hiện vật tại thực địa, đồng thời đưa ra các giải pháp bảo tồn khẩn cấp phù hợp với từng loại hình chất liệu.
Theo Thượng tá Phạm Vũ Sơn, trải qua 58 năm nằm sâu dưới lòng đất, phần lớn các di vật, kỷ vật của các chiến sĩ Quân giải phóng miền Nam Việt Nam như lược nhựa, bút máy, dây nịt, răng bọc vàng, dép cao su, nhẫn vàng đều đã bị ăn mòn, xuống cấp hoặc biến dạng, song vẫn bảo lưu những giá trị tư liệu đặc biệt quan trọng, không chỉ phản ánh đời sống sinh hoạt, điều kiện chiến đấu của người lính mà còn là nguồn thông tin trực tiếp phục vụ công tác xác minh danh tính, đơn vị chiến đấu, hoàn cảnh hy sinh và tên tuổi của các anh hùng, liệt sĩ.
Di vật được xác định chất liệu bằng giấy có ghi thông tin liệt sĩ Huỳnh Văn Quên được tìm thấy hồi đầu tháng 7/2026 tại khu vực hố chôn công viên Lê Thị Riêng.
Thượng tá Phạm Vũ Sơn nhấn mạnh, nguyên tắc cơ bản trong bảo tồn di vật tại hiện trường là bảo quản phòng ngừa, hạn chế tối đa các tác động cơ học, hóa học và môi trường có thể làm thay đổi hiện trạng hoặc làm mất đi các dấu vết gốc còn lưu giữ trên hiện vật. Theo đó, các di vật liệt sĩ đều phải giữ nguyên trạng, lập hồ sơ, gắn mã số và chụp ảnh vị trí tìm thấy. Bên cạnh đó, quy trình bảo quản di vật nghiêm ngặt cũng được áp dụng riêng cho từng chất liệu. Điển hình như trường hợp di vật làm bằng chất liệu giấy như tờ công tác của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, Thượng tá Phạm Vũ Sơn cho biết, di vật này phải được đặt trong vật liệu lưu trữ chuyên dụng, không chứa axit và cách ly khỏi ánh sáng trực tiếp, nguồn nhiệt cũng như môi trường có độ ẩm biến động nhằm hạn chế nguy cơ phai mờ chữ viết hoặc suy giảm độ bền của giấy.
Di vật làm bằng chất liệu cao su.
Đối với di vật có chất liệu làm bằng nhựa hoặc cao su như chiếc dép, qua thời gian đã bị lão hóa nên các cán bộ, chiến sĩ không cọ rửa, phải giữ cố định trong hộp bảo quản chuyên dụng, sau đó vận chuyển đến nơi lưu giữ tạm thời để tiếp tục theo dõi và xử lý bảo quản theo quy trình nghiệp vụ nhằm bảo vệ nguyên vẹn thông tin phục vụ xác minh danh tính.
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai, trong đó tại khu vực công viên Lê Thị Riêng xác lập được nhiều kết quả, tiếp thêm niềm tin cho hành trình tri ân những người đã anh dũng hy sinh vì nền độc lập của Tổ quốc. Vì lẽ đó, công tác bảo tồn, bảo quản di vật được xem như một phần quan trọng trong tìm kiếm và xác minh danh tính các anh hùng, liệt sĩ. Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và bảo tồn, lưu giữ các kỷ vật, di vật tiếp tục khẳng định nhiệm vụ chính trị, ý nghĩa lịch sử, nhân văn to lớn cũng như thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân trong công tác đền ơn đáp nghĩa đối với các anh hùng, liệt sĩ.