Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục… Thầy giáo tốt là thầy giáo vẻ vang nhất”. Cùng quan điểm ấy, Nelson Mandela khẳng định: “Giáo dục là vũ khí mạnh nhất để thay đổi thế giới”. Những tư tưởng lớn này không chỉ khẳng định vai trò quyết định của người thầy trong sự nghiệp trồng người mà còn gợi mở một nguyên tắc cơ bản: muốn giáo dục tốt, bản thân nhà giáo dục phải được giáo dục, phải không ngừng tự học, tự rèn, tự đổi mới.
“Tự học” để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục - đào tạo
Trong truyền thống dân tộc, nghề dạy học luôn được tôn vinh là nghề cao quý. Đối với Quân đội, người thầy mang trên mình một sứ mệnh đặc biệt: đào tạo nguồn nhân lực quân sự có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ quân sự - khoa học - công nghệ đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Người thầy Quân đội vừa là nhà sư phạm, vừa là chiến sĩ tiên phong, đồng thời là nhân tố truyền lửa lý tưởng cách mạng cho học viên. Tuy nhiên, nếu thầy chỉ chú trọng vai trò “truyền đạt” mà xem nhẹ việc “tự học”, tri thức, phương pháp và phong cách sẽ chậm đổi mới, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Còn sống thì còn phải học, còn phải tiến bộ”. Người coi việc học không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm, là chuẩn mực rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên. Đối với nhà giáo Quân đội, tư tưởng ấy càng mang ý nghĩa đặc biệt. Người thầy chỉ có thể giáo dục học viên toàn diện khi chính mình gương mẫu trong tự học, tự nghiên cứu, rèn luyện đạo đức cách mạng, đổi mới phương pháp và bám sát thực tiễn công tác, huấn luyện, chiến đấu.
Thời đại mới với cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và tác động mạnh mẽ của môi trường số đang làm thay đổi căn bản tri thức nhân loại. Trong Quân đội, sự phát triển nhanh chóng của vũ khí, trang bị và nghệ thuật quân sự hiện đại đòi hỏi giáo viên phải không ngừng cập nhật, điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy. Tri thức quân sự - khoa học công nghệ phải luôn được cập nhật để bảo đảm tính hiện đại, sát thực tiễn chiến trường; bản lĩnh chính trị, “sức đề kháng tư tưởng” phải đủ mạnh để định hướng học viên trước những thông tin xấu độc và tác động đa chiều của môi trường mạng; đồng thời phải đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục - đào tạo của Quân đội nhân dân Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và các nghị quyết của Quân ủy Trung ương. Thực tiễn đặt ra yêu cầu tất yếu rằng nhà giáo Quân đội không thể dừng lại ở tri thức cũ, càng không thể đứng ngoài xu hướng đổi mới.
Một buổi giảng dạy chính trị của giáo viên Trường Quân sự Quân khu 7. (Ảnh minh họa)
Yếu tố “giáo dục người thầy”
Trong mối quan hệ giữa dạy và học, người thầy vừa là chủ thể giáo dục, vừa là đối tượng chịu sự giáo dục. Việc “giáo dục người thầy” cần được tiếp cận trên ba phương diện: giáo dục tri thức chuyên môn thông qua đào tạo lại, bồi dưỡng nâng cao, cập nhật công nghệ và hiện đại hóa giáo trình; giáo dục đạo đức và bản lĩnh chính trị để giữ vững phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; giáo dục phong cách, văn hóa sư phạm nhằm xây dựng hình ảnh người thầy mẫu mực, khoa học, gần gũi, có sức lan tỏa trong môi trường quân sự. Đây chính là cơ sở để nhà giáo Quân đội thực hiện hiệu quả chức năng “dạy chữ, dạy nghề, dạy người”, đào tạo học viên toàn diện theo yêu cầu của Quân đội hiện đại.
“Tự giáo dục” trước hết là trách nhiệm cá nhân của mỗi nhà giáo. Người thầy chỉ có thể thuyết phục học viên khi chính mình nêu gương trong giữ gìn kỷ luật, tác phong quân sự, phương pháp làm việc khoa học và đạo đức lối sống trong sáng. Song song với đó, các học viện, nhà trường Quân đội cần xây dựng cơ chế bồi dưỡng thường xuyên, tạo môi trường nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong đào tạo và tổ chức các chương trình đào tạo lại, bồi dưỡng chuẩn hóa, hiện đại hóa đội ngũ giáo viên. Sự kết hợp giữa nỗ lực tự thân của người thầy và điều kiện hỗ trợ của tổ chức sẽ tạo thành động lực mạnh mẽ để nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong Quân đội.
Giáo viên Trường Quân sự Quân khu 7 tham gia huấn luyện trên thao trường. (Ảnh minh họa)
“Bản thân nhà giáo dục cũng cần được giáo dục” là quan điểm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục - đào tạo và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Người thầy Quân đội phải không ngừng học tập, rèn luyện, đổi mới và hoàn thiện chính mình để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, đồng thời góp phần xây dựng nền giáo dục quân sự vững mạnh, hiệu quả, gắn với mục tiêu xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Võ Hữu Tường
