Quân khu 7 Online

Chính trị > Tiếp lửa truyền thống

Thứ năm, 07/02/2019, 01:41 (GMT+7)
27477 lượt xem

Người “đánh thức” ký ức Biệt động Sài Gòn

(QK7 Online) - “Mình có điều kiện thì phải làm, còn sống thì còn tìm lại, xây dựng lại những gì cha, chú mình đã vì nó mà đổ bao xương máu, không thể vì chiến tranh đã kết thúc mà mình quên đi tất cả lịch sử của dân tộc” – Đó là lời tâm huyết của anh Trần Vũ Bình, con trai của chiến sĩ Biệt động Sài Gòn, Anh hùng LLVT Nhân dân Trần Văn Lai (người hoạt động cách mạng dưới vỏ bọc tỷ phú Mai Hồng Quế, Năm USOM - thầu khoán Dinh Độc Lập) - một chiến sĩ Biệt động đã bất chấp hiểm nguy của gia đình, hiến dâng cả gia tài, sự nghiệp cho cách mạng. Ông Trần Văn Lai chính là nguyên mẫu của nhân vật ông chủ hãng sơn Đông Á trong bộ phim nổi tiếng “Biệt động Sài Gòn”.
 
Anh Trần Vũ Bình (thứ 2 từ bên phải) và gia đình đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân do Đảng, Nhà nước truy tặng cho ông Trần Văn Lai

Đêm mồng 1, rạng sáng ngày mồng 2 Tết Mậu Thân 1968, cùng với các chiến trường trên khắp miền Nam, những trận đánh của lực lượng Biệt động Sài Gòn vào cơ quan đầu não của địch trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 đã khiến cho kẻ thù rúng động; giáng đòn quyết định làm lung lay ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ, tạo bước ngoặt quyết định cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta đi tới thắng lợi hoàn toàn. Để làm nên những chiến công vang dội, đó, từ nhiều năm trước, lực lượng Biệt động Sài Gòn đã bí xây dựng những cơ sở với hệ thống thông tin liên lạc, hầm cất giấu vũ khí, ém quân tại các điểm gần mục tiêu tấn công trong nội đô Sài Gòn.
 
Ông Trần Văn Lai khui căn hầm chứa vũ khí số 287/70 đường Nguyễn Đình Chiểu (phường 5, Quận 3, TP.HCM) sau ngày giải phóng miền Nam
 
Sau ngày đất nước thống nhất, cảm phục những chiến công và sự hi sinh của cha mẹ mình cùng các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn, anh Trần Vũ Bình đã bỏ nhiều công sức, tiền của để mua lại những căn nhà, hiện vật vốn là nơi hoạt động bí mật của Biệt động Sài Gòn. Sau đó, anh tổ chức phục dựng lại để làm di tích cho mọi người đến tham quan, tìm hiểu về những hoạt động thầm lặng nhưng chứa biết bao kì tích của lực lượng Biệt động Sài Gòn.

Đưa hầm chứa vũ khí trở thành Di tích Lịch sử-Văn hóa cấp quốc gia
Sau bao năm ấp ủ, chuẩn bị, di tích Biệt động Sài Gòn đầu tiên được anh Trần Vũ Bình tìm cách phục dựng là căn nhà số 287/70 đường Nguyễn Đình Chiểu (phường 5, Quận 3, TP.HCM). Đại tá Trần Minh Sơn, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu Sài Gòn-Gia Định, kiêm Tham mưu trưởng Biệt động Sài Gòn nhớ lại: “Đây là một trong ba căn nhà liền kề số 287/68-70-72 đường Nguyễn Đình Chiểu đã được ông Trần Văn Lai dùng tiền cá nhân mua lại theo chỉ đạo của cấp trên. Sau khi mua được căn nhà, ông đã kiên trì, bí mật đào đắp để xây dựng nên một căn hầm chứa vũ khí có ý nghĩa chiến lược tại nội đô Sài Gòn. Bà Nguyễn Thị Thiệp, vợ ông Trần Văn Lai cho biết: “Xây dựng xong hầm bí mật trong căn nhà 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, chồng tôi đã lợi dụng vỏ bọc nhà thầu khoán của mình; mưu trí, dũng cảm ra vào căn cứ nhiều lần để vận chuyển hơn 2 tấn vũ khí về chứa trong hầm, đảm bảo cho trận tấn công Dinh Độc Lập và một số mục tiêu khác”.

 
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm căn hầm chứa vũ khí tại di tích 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, nhân dịp kỷ niệm 50 cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968 
 
Sau khi tiếp nhận căn nhà 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, anh Trần Vũ Bình đã dày công tìm hiểu, nghiên cứu và đầu tư phục dựng lại căn nhà để xây dựng thành di tích. Với tâm niệm: Phục dựng căn nhà một cách nguyên trạng nhất chứ không tu sửa bằng vật liệu mới, cùng với chủ động liên hệ với các cơ quan chức năng, anh đã phải lặn lội đi nhiều nơi, nghe ở đâu có hiện vật của Biệt động Sài Gòn là anh lại tìm đến thương lượng để mang về. Mất mấy năm gom nhặt mới đủ vật liệu để phục dựng căn nhà. Sau bao ngày vất vả, năm 1988, căn nhà số 287/70 Nguyễn Đình Chiểu đã được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia; trở thành "địa chỉ đỏ" nổi tiếng với du khách trong và ngoài  nước, vinh dự đón nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Quân đội đến thăm.
 
Gia đình ông Trần Văn Lai đón nhận Di tích Lịch sử - Văn hóa cho căn nhà số 287/70 Nguyễn Đình Chiểu

Tin vui lại đến khi mới đây, sau bao ngày tháng kì công liên hệ, thuyết phục chủ nhà, anh Trần Vũ Bình đã mua lại được căn nhà số 287/72, liền kề di tích 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, và anh đang cùng các cộng sự bắt tay vào phục dựng hầm bí mật trong căn nhà này để liên kết thành cụm di tích.

Quán cà phê tại di tích Biệt động Sài Gòn
Để đảm bảo cho hoạt động của lực lượng Biệt động Sài Gòn, ông Trần Văn Lai còn thiết lập rất nhiều nơi che giấu cán bộ, làm hộp thư bí mật để chuyển giao thư từ, tài liệu. Điển hình trong đó là căn nhà số 113A Đặng Dung (phường Tân Định, Quận 1, TP.HCM), nơi đặt “Hộp thư bí mật và hầm nổi của Biệt động Sài Gòn”, được ông Trần Văn Lai mưu trí xây dựng ngay bên cạnh nhà của tướng Ngô Quang Trưởng, nguyên Tư lệnh Quân đoàn 1 ngụy. Căn nhà được ông giao cho vợ chồng ông Đỗ Miễn – bà Nguyễn Thị Sự, những người thợ làm cùng trong xưởng trang trí nội thất của mình và cũng là 2 chiến cách mạng quản lý.

 
Anh Trần Vũ Bình (thứ hai từ bên trái) và gia đình đón đồng chí Nguyễn Thiện Nhân - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM đến thăm di tích “Hộp thư bí mật và hầm nổi của Biệt động Sài Gòn” tại số 113A Đặng Dung

Sau khi cha qua đời vào năm 2002, anh Trần Vũ Bình đã mất hơn 10 năm để tiếp nhận và phục dựng nguyên trạng căn nhà. Cùng với việc tích cực khôi phục nguyên hiện trạng 2 hầm nổi, hộp thư bí mật, lối kiến trúc xưa của căn nhà, anh Trần Vũ Bình còn tìm kiếm, sưu tầm nhiều hiện vật xưa trưng bày tại đây. Đặc biệt, anh đã cho mở lại tại Di tích 113A Đặng Dung quán cà phê Đỗ Phủ - cơm tấm Đại Hàn theo vỏ bọc ngày xưa của căn nhà. Không như những người kinh doanh khác, anh mở quán nhưng không quá chú trọng đến lợi nhuận, mà chỉ muốn tạo điều kiện để mọi người đến đây có thể vừa ăn sáng, uống cà phê, vừa có thời gian thư thái để tìm hiểu về Biệt động Sài Gòn.
 
Anh Trần Vũ Bình (bên trái) giới thiệu hiện vật của Biệt động Sài Gòn cho khách ở quán cà phê Đỗ Phủ - cơm tấm Đại Hàn tại quán Di tích 113A Đặng Dung
 
Trân trọng việc làm đó của anh Trần Vũ Bình, nhiều bạn bè, người thân của anh đã nhiệt tình hỗ trợ: Người thì tập hợp các bài viết liên quan đến di tích và Biệt động Sài Gòn; người am hiểu công nghệ thì lập trang fanpage để quảng bá. 

Quán cà phê Đỗ Phủ - cơm tấm Đại Hàn đã trở thành điểm đến hấp dẫn, không chỉ là nơi để khám phá ẩm thực hay chỉ để thỏa mãn trí tò mò mà còn trở thành một trong những "địa chỉ đỏ" hấp dẫn, được nhiều cơ quan, đơn vị, trường học lựa chọn khi tổ chức các hoạt động về nguồn. Một số nghệ sĩ, người đẹp bắt đầu chọn di tích để thực hiện các bộ ảnh nghệ thuật.

Tour du lịch kết nối các di tích Biệt động Sài Gòn
Sau thành công của quán cà phê Đỗ Phủ - cơm tấm Đại Hàn, anh Trần Vũ Bình đã mạnh dạn triển khai ý tưởng xây dựng một tour du lịch đưa du khách đến các điểm di tích lịch sử, xem những kỷ vật, hình ảnh, tìm hiểu tường tận về lực lượng Biệt động Sài Gòn huyền thoại. Khách tham gia tour du lịch sẽ được khám phá 18 điểm di tích đặc biệt như hầm chứa vũ khí để Biệt động Sài Gòn đánh dinh Độc Lập Tết Mậu Thân 1968, quán phở Bình - Sở Chỉ huy tiền phương Phân khu 4 trong chiến dịch Mậu Thân 1968, Di tích 113A Đặng Dung - nơi đặt “Hộp thư bí mật và hầm nổi của Biệt động Sài Gòn”, nơi làm nội thất cho dinh Độc Lập - 145 Trần Quang Khải v.v…Trong tour du lịch  này, du khách không chỉ tìm hiểu về Biệt động Sài Gòn qua các di tích, hiện vật mà còn trải nghiệm ẩm thực, giao lưu với người dân, nhân chứng lịch sử tại các địa điểm lưu trú…Với ý nghĩa lịch sử đó, tour đã nhận được sự quan tâm của nhiều khách trong và ngoài nước. Trung bình mỗi tháng, có từ 10 đến 20 đoàn tham quan.  

 
Ông Phan Văn Hôn (bên trái), nguyên chiến sĩ Đội 5 - Biệt động Sài Gòn giới thiệu di tích với du khách trong tour du lịch Biệt động Sài Gòn

Có một điều đặc biệt ở tour du lịch này là người dẫn các đoàn đi tham quan chính là những người con, người cháu của các chiến sĩ biệt động năm nào. “Đó là cách để mấy anh em cảm nhận rõ hơn về giá trị lịch sử mà tổ tiên mình đã để lại, chính người trong cuộc phải hiểu và trân quý điều đó thì mới có thể hun đúc tình yêu quê hương, đất nước cho người đến tham quan được” - anh Bình cho biết.
       
Kết nối các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn
     
Là con của một chiến sĩ Biệt động đang thực hiện nhiệm vụ tuyệt mật, nên ngay từ nhỏ, anh Trần Vũ Bình và gia đình đã chịu nhiều thiệt thòi: Mẹ anh là vợ chính thức, nhưng phải đóng vai vợ bé nhà thầu khoán Trần Văn Lai, bị nhiều người dè bỉu; còn anh và các anh chị em của mình phải gọi cha ruột của mình là bác, 5 anh em sinh ra không ai làm được giấy khai sinh vì không có cha hợp pháp trên giấy tờ.

 

 
Gia đình ông Trần Văn Lai đoàn tụ sau ngày đất nước thống nhất

Hi sinh, cống hiến nhiều và mất mát, thiệt thòi cũng nhiều nhưng gia đình ông Trần Văn Lai luôn tự hào vì đã tham gia hoạt động cách mạng. Ông luôn giáo dục tình yêu nước, yêu cách mạng cho các con. Tiếp nối lòng yêu nước của cha, sau ngày đất nước thống nhất, không những đầu tư tiền bạc, công sức, thời gian để tập hợp, phục dựng các di tích gắn với quá trình hoạt động, chiến đấu của Biệt động Sài Gòn, thể theo nguyện vọng của cha lúc sinh thời, anh Trần Vũ Bình còn tích cực hỗ trợ vật chất, tinh thần cho những cô, chú Biệt động và anh đã trở thành cầu nối, gắn kết các chiến sĩ biệt động lại để giữ gìn truyền thống của một đơn vị anh hùng.

Sau hơn 20 năm không ngại khó khăn, tốn kém, đầu tư biết bao công sức, thời gian, tiền bạc, lần tìm các manh mối, sưu tầm tài liệu, gặp gỡ các nhân chứng, đến nay, anh Trần Vũ Bình đã sưu tầm được gần 10 ngàn tư liệu, hiện vật về Biệt động Sài Gòn. Điều đáng trân trọng là anh không giữ những hiện vật đó là của riêng, mà dùng để xây dựng các di tích lịch và sẵn sàng hiến tặng cho các bảo tàng để phát huy giá trị của hiện vật. Được biết, trong năm 2017 gia đình anh Trần Vũ Bình đã tặng 1 chiếc xe ô tô mà ông Trần Văn Lai đã từng sử dụng để đưa đón cán bộ, vận chuyển vũ khí cho Bảo tàng Thái Bình. Trước đó, gia đình anh cũng đã tặng 1 chiếc xe khác còn đặc biệt hơn cho Bảo tàng Đặc công, đó là chiếc ô tô 
hiệu HINO-PICKU​P số hiệu EC- 6045 mà cha anh cùng các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã trực tiếp sử dụng để di chuyển, đánh vào dinh Độc Lập trong Tết Mậu Thân 1968.

 
Chiếc xe ôtô hiệu HINO-PICKU​P biển số EC-6045 đã chở quân, vũ khí và chất nổ tấn công dinh Độc Lập được gia đình anh Trần Vũ Bình tặng Bảo tàng Đặc công
 
Nói về những việc làm của anh Trần Vũ Bình, PGS-TS Phan Xuân Biên, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, nguyên Trưởng ban Tư tưởng – Văn hóa Thành ủy TP.HCM cho biết: “Đầu tư biết bao công sức, tiền của để giữ lại nhiều căn nhà là cơ sở của Biệt động Sài Gòn ở nội thành. Nếu đưa những căn nhà đó vào kinh doanh thì sẽ thu được lợi nhuận lớn. Nhưng với tâm huyết và trách nhiệm gìn giữ, phát huy giá trị lịch sử của dân tộc, anh Trần Vũ Bình đã sử dụng làm di tích để mọi người đến tham quan, tìm hiểu miễn phí. Đó là điều rất đáng trân trọng”.    
Tấn Chí

Bình luận

Bài viết tương tự:

Tuổi trẻ LLVT Quân khu: Tự hào truyền thống, tiếp bước cha anh

Tuổi trẻ LLVT Quân khu: Tự hào truyền thống, tiếp bước cha anh

09:33 30/04/2026

(QK7 Online) - Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 – đỉnh cao là đại thắng 30/4 lịch sử – đã khắc ghi mốc son chói lọi trong hành trình dựng nước và giữ nước của dân tộc. Âm vang chiến thắng ấy không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn động lực mạnh mẽ, thôi thúc tuổi trẻ LLVT Quân khu hôm nay không ngừng học tập, rèn luyện, cống hiến. Mỗi cán bộ, chiến sĩ, người lao động đang tiếp nối truyền thống cha anh bằng những việc làm thiết thực, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Sư đoàn 5 dâng hương tưởng niệm, khắc ghi công lao Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ

Sư đoàn 5 dâng hương tưởng niệm, khắc ghi công lao Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ

09:13 30/04/2026

(QK7 Online) – Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026), trong không khí thiêng liêng của ngày lịch sử, sáng 30/4, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 5 đã thành kính tổ chức dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ của Sư đoàn; đồng thời viếng Nghĩa trang liệt sĩ Châu Thành, tỉnh Tây Ninh. Dự và chủ trì buổi lễ có Đại tá Huỳnh Việt Lê Kha, Sư đoàn trưởng; Đại tá Trần Hoàng Giang, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Sư đoàn.

Những trận đánh tiêu biểu của LLVT Quân khu 7 trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975: Trận Hàm Tân

Những trận đánh tiêu biểu của LLVT Quân khu 7 trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975: Trận Hàm Tân

17:56 28/04/2026

(QK7 Online) - Trận Hàm Tân (22/4/1975), tai Chi khu quận lỵ Hàm Tân, xã Tân Hiệp, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Tuy (nay là tỉnh Lâm Đồng) do Đại đội 460 và lực lượng phản chiến tập kích Đại đội bảo an 315, Đại đội bảo an 878, Tiểu đoàn bảo an 369 và lực lượng cảnh sát, dân vệ.

Người anh hùng chiến trận, sâu nặng nghĩa tình đồng đội

Người anh hùng chiến trận, sâu nặng nghĩa tình đồng đội

17:35 27/04/2026

(QK7 Online) - Trung tướng Lê Thành Tâm, nguyên Phó Tư lệnh về Chính trị Quân khu 7 là một trong 7 đồng chí có thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến thuộc Quân khu 7 được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND năm 2026. Trong cuộc đời binh nghiệp, ông đã tham gia hơn 100 trận chiến đấu. Với lời khẳng định đanh thép “sống anh dũng, chết vẻ vang” đã tiếp thêm niềm tin, cổ vũ ý chí chiến đấu cho bộ đội trên các chiến hào, tiếp tục được ông lan tỏa qua những việc làm nghĩa tình, giúp đỡ đồng đội, bồi đắp lý tưởng cánh mạng cho thế hệ trẻ hôm nay.

Những trận đánh tiêu biểu của LLVT Quân khu 7 trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975: Trận Tân An

Những trận đánh tiêu biểu của LLVT Quân khu 7 trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975: Trận Tân An

15:40 27/04/2026

LTS: Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, LLVT Quân khu 7 đã tổ chức hàng trăm trận đánh, qua mỗi trận đánh, lực lượng càng trưởng thành, càng đánh càng mạnh, góp phần cùng quân, dân cả nước hoàn thành thắng lợi sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN. Hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Báo Quân khu 7 giới thiệu các trận đánh tiêu biểu của LLVT Quân khu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.

Từ tấm bản đồ của má đến bài học thế trận lòng dân trong kỷ nguyên mới

Từ tấm bản đồ của má đến bài học thế trận lòng dân trong kỷ nguyên mới

07:44 27/04/2026

(QK7 Online) - Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ Đại thắng mùa Xuân 1975, nhưng ký ức về những ngày tháng “thần tốc” dường như vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí Thượng tướng, Anh hùng LLVT Nhân dân Nguyễn Huy Hiệu, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, người lính già đi qua bốn chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Câu chuyện của ông không chỉ là hồi ức. Đó còn là một lát cắt sống động của lịch sử, nơi những quyết định chiến lược, những con người cụ thể và cả những người dân bình dị đã cùng nhau làm nên chiến thắng.

TIN XEM NHIỀU:

TIN MỚI:

DƯ LUẬN QUAN TÂM:

Quân khu 7 Online

Theo dõi chúng tôi tại:

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư lệnh Quân khu 7

Giấy phép số 486/GP-BTTTT ngày 28/07/2021

© Báo Quân khu 7 điện tử giữ bản quyền nội dung trên website này.

Tòa soạn: 17/12 Hồ Văn Huê, phường Đức Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Phụ trách Tổng Biên tập: Thượng tá Lại Thế Hiền

Email: bao@qk7.vn | info@baoquankhu7.vn | 1