Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Hai năm sau cuộc tấn công của Hamas vào miền Nam Israel vào tháng 10/2023, Dải Gaza giờ đây bị tàn phá gần như hoàn toàn.
Thành phố từng là nơi sinh sống của hơn 2 triệu người dân Gaza, nay phần lớn biến thành đống đổ nát.
Thành phố biến mất trong bom đạn
Nữ thi sĩ Palestine Fedaa Zeyad, sống tại trại tị nạn Shati, cố gắng bám trụ giữa loạt không kích dồn dập. Khi bom trúng vào chính khu phố, bà buộc phải cùng hàng trăm nghìn người rời Gaza City để tránh bước tiến của xe tăng Israel.
“Lần này sẽ không còn cơ hội trở lại nữa. Thành phố tôi biết đã bị xóa sạch”, Zeyad nói.
Theo Liên Hợp Quốc, hơn 78% công trình tại Gaza bị hư hại, hơn một nửa bị phá hủy hoàn toàn. Các trường học, bệnh viện, cơ sở hạ tầng đều sụp đổ. Toàn bộ đại học bị san phẳng, học sinh đã mất hai năm học.
Kế hoạch hậu chiến của Mỹ
Tuần trước, Washington công bố kế hoạch ngừng bắn và tái thiết Gaza, được Israel và một số quốc gia Ả Rập ủng hộ. Kế hoạch yêu cầu Hamas giải giáp vũ khí, thành lập một “hội đồng hòa bình” giám sát một ủy ban Palestine điều hành công việc hằng ngày.
Nhưng theo Liên Hợp Quốc, để dọn dẹp hơn 54 triệu tấn bê tông đổ nát và tái xây dựng, cần hàng chục tỷ USD và nhiều thập niên nỗ lực.
Nguy cơ cưỡng bức di dời
Người dân lo ngại kế hoạch này chỉ là bước đệm cho việc trục xuất. Một số quan chức Israel đã nhắc đến phương án “di cư tự nguyện”.
Amjad Shawa, Giám đốc Mạng lưới các tổ chức phi chính phủ Palestine, cho rằng: “Sự tàn phá này nhằm cắt đứt mối gắn kết của chúng tôi với đất đai, để gieo vào tâm trí rằng chẳng còn gì để quay về nữa.”
Nạn đói và cáo buộc diệt chủng
Tháng 8/2025, cơ quan giám sát nạn đói của Liên Hợp Quốc xác nhận nạn đói đã bùng phát tại Gaza City và có nguy cơ lan ra toàn bộ dải đất.
Các tổ chức nhân quyền cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng, trong khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu bác bỏ và khẳng định Israel chỉ “xóa bỏ chế độ khủng bố Hamas” cùng mạng lưới hầm ngầm và kho vũ khí.
Theo cơ quan y tế địa phương, hơn 66.000 người Palestine đã thiệt mạng; trong khi cuộc tấn công Hamas tháng 10.2023 làm 1.200 người Israel tử vong và 250 người bị bắt cóc.
Hơn 98% đất canh tác bị phá hủy hoặc không thể tiếp cận. Các vườn cây ăn quả, hệ thống giếng tưới và đàn gia súc gần như biến mất. Tổ chức FAO ước tính cần ít nhất 7,4 tỷ USD để khôi phục nông nghiệp, và quá trình này có thể kéo dài hàng thập kỷ.
Tương lai bất định
Israel mở rộng vùng đệm quân sự quanh Gaza, chia cắt khu vực bằng các hành lang quân sự. Những nông trại trù phú một thời ở Beit Lahia, Rafah giờ thành vùng cấm. Người dân, từ nông dân cho đến sinh viên đại học, đều sống trong cảnh mất mát và vô vọng.
Shahd Ghassan, sinh viên nha khoa năm cuối, chia sẻ: “Trong điều kiện bình thường tôi đã tốt nghiệp. Giờ tôi chỉ muốn rời Gaza với gia đình để thoát khỏi thảm họa này.”
Theo phân tích của Financial Times, Gaza đang đứng trước thảm họa nhân đạo toàn diện. Cơ sở hạ tầng bị phá hủy, kinh tế nông nghiệp sụp đổ, xã hội tan nát. Kế hoạch tái thiết của Mỹ và đồng minh vẫn mơ hồ, chưa có lộ trình rút quân Israel rõ ràng. Thách thức lớn nhất không chỉ là nguồn lực tái thiết mà còn là câu hỏi về quyền tồn tại của người Palestine trên chính mảnh đất của họ.
Hùng Phan, Phú Thành
