Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án giao thông liên vùng. Trong đó, Quốc lộ 13 - tuyến huyết mạch phía Đông Bắc đang được nâng cấp, mở rộng quy mô lớn với tổng vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng.

Phương án xây đường trên cao Quốc lộ 13. Ảnh: Sở Xây dựng TP.HCM

Quốc lộ 13, đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình dài gần 6km, hiện có mặt đường rộng chỉ 19-27m. Là tuyến kết nối TP.HCM với các tỉnh Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, trục đường này đang gánh lưu lượng lớn xe container, xe tải, xe khách và phương tiện cá nhân mỗi ngày.

Từ nhiều năm nay, Quốc lộ 13 đã được lên kế hoạch mở rộng để giảm ùn tắc, góp phần phát huy vai trò động lực kinh tế của khu vực phía Nam.

Theo thông tin mới nhất từ Sở Xây dựng TP.HCM, dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13, đoạn từ cầu Bình Triệu đến ranh Bình Dương (cũ) đã được UBND TP.HCM phê duyệt dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng.

Dự án có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, được chia làm hai dự án thành phần:

Dự án thành phần 1: Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư với tổng mức đầu tư hơn 14.600 tỷ đồng, sử dụng vốn ngân sách TP.HCM.

Dự án thành phần 2: Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình, tổng vốn đầu tư 6.281 tỷ đồng theo hình thức BOT.

TP.HCM mới đây đã bổ sung thêm hơn 12.400 tỷ đồng vào kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 để thực hiện phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Theo kế hoạch, đoạn tuyến Quốc lộ 13 này sẽ được mở rộng lên 60m với 10 làn xe. Trên tuyến sẽ xây dựng cầu cạn dài 3,2km, kéo dài từ nút giao Bình Triệu đến nút giao Bình Phước với quy mô 4 làn xe, tốc độ 80km/h. Phía dưới, đường song hành hai bên rộng 3 làn xe, tốc độ tối đa 60km/h, phục vụ xe hỗn hợp. Tại các nút giao quan trọng như cầu Bình Lợi và nút giao Bình Phước, dự án sẽ bổ sung hầm chui 2 chiều để tăng khả năng lưu thông.

Dự án sẽ sử dụng khoảng 39,54ha đất và ảnh hưởng đến 1.091 hộ dân. Trong đó, có 238 hộ phải giải tỏa hoàn toàn, 853 hộ còn lại bị ảnh hưởng một phần.

Hiện Sở Xây dựng TP.HCM cũng đã phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án thành phần 2. Theo kế hoạch, công tác giải phóng mặt bằng sẽ được thực hiện từ quý 3 năm nay đến quý 3/2026. Sau đó, việc thi công sẽ bắt đầu từ quý 3/2026, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2028.

Tại địa phận tỉnh Bình Dương cũ, đoạn Quốc lộ 13 dài khoảng 15km, từ cổng chào Vĩnh Phú đến điểm giao với đường Lê Hồng Phong cũng đang được đẩy mạnh giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật.

Theo điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án BOT nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 được HĐND tỉnh Bình Dương (cũ) thông qua, đoạn đường này sẽ được mở rộng vê bên phải thêm 2 làn xe (sau khi mở rộng là 8 làn xe), cùng với việc đầu tư cầu vượt, vỉa hè, cây xanh và hệ thống thoát nước đồng bộ. Trên tuyến, sẽ đầu tư cầu vượt qua các giao lộ ngã tư Bình Hòa và Hữu Nghị, cầu vượt nút giao Hòa Lân với quy mô 4 làn xe.

Dự kiến nhu cầu sử dụng đất phần bổ sung khoảng 19,4ha, với tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 6.255 tỷ đồng. Trong đó, vốn Nhà nước gần 4.100 tỷ đồng (65,4%), đảm nhiệm hạng mục giải phóng mặt bằng. Vốn nhà đầu tư và huy động gần 2.200 tỷ đồng (34,6%), đảm nhiệm hạng mục xây lắp.

Quốc lộ 13 khu vực gần cổng chào Bình Dương cũ, cửa ngõ TP.HCM đang giải phóng mặt bằng để thi công nâng cấp, mở rộng.

Theo ghi nhận thực tế vào cuối tháng 7/2025, nhiều nhà dân đã lùi vào phía trong, tạo nên mặt bằng trống trải cho công tác thi công. Máy móc, thiết bị đã được huy động để di dời hạ tầng kỹ thuật, bó gọn đường dây điện, xử lý hệ thống cấp thoát nước.

Dọc tuyến, nhiều biển cảnh báo, rào chắn tạm đã được lắp đặt để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, một số điểm trên toàn tuyến vẫn chưa thể bàn giao mặt bằng.

Người dân tại khu vực này cho biết, việc giải tỏa mở rộng Quốc lộ 13 là điều họ mong chờ từ lâu, dù có ảnh hưởng đến cuộc sống nhưng phần lớn đều đồng thuận vì tuyến đường này đã xuống cấp, thường xuyên kẹt xe, đặc biệt vào giờ cao điểm.

Dự kiến, công tác giải phóng mặt bằng sẽ hoàn thành trong năm 2025 và dự án xây lắp sẽ được thi công, hoàn thành trong năm 2026.

Khi hoàn thiện, Quốc lộ 13 sẽ trở thành trục giao thông huyết mạch liên vùng, kết nối xuyên suốt trung tâm TP.HCM với các khu công nghiệp trọng điểm, khu đô thị quy mô lớn của Bình Dương cũ và các tỉnh miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên. Đây không chỉ là một tuyến đường mở rộng về mặt kỹ thuật, mà là đòn bẩy chiến lược cho cả vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Hạ tầng được nâng cấp đồng bộ sẽ mở ra không gian phát triển mới, thúc đẩy bất động sản dọc tuyến bứt tốc, đặc biệt tại các khu đô thị, khu công nghiệp ven đường. Không chỉ kết nối, tuyến đường này đang trở thành lực đẩy giá trị cho các dự án nhà ở, thương mại, dịch vụ - nơi mặt tiền Quốc lộ 13 giờ đây không chỉ là vị trí, mà là cơ hội vàng đón đầu phát triển.

Hữu Việt