Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Chế độ hưu trí là một trong những chính sách trụ cột của hệ thống an sinh xã hội, đặc biệt có ý nghĩa đối với quân nhân - những người hoạt động trong môi trường công tác đặc thù, chịu nhiều nguy hiểm, áp lực và rủi ro trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Trong bối cảnh đó, lực lượng làm nghề, công việc đặc biệt đặc thù thuộc Bộ Quốc phòng luôn được Nhà nước quan tâm trong việc xây dựng chính sách bảo hiểm xã hội nhằm bảo đảm quyền lợi tương xứng với mức độ cống hiến. Thông tư số 90/2025/TT-BQP ngày 19/8/2025 đã cụ thể hóa các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội và Nghị định số 157/2025/NĐ-CP, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để xác định mức lương hưu đối với đối tượng đặc biệt này.
1. Cơ sở pháp lý và nguyên tắc tính lương hưu
Việc xác định mức lương hưu đối với lực lượng đặc biệt của Bộ Quốc phòng được thực hiện dựa trên khoản 2 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội, khoản 3 Điều 13 Nghị định số 157/2025/NĐ-CP và hướng dẫn tại khoản 2 Điều 14 Thông tư số 90/2025/TT-BQP. Đây là hệ thống văn bản đồng bộ, quy định cụ thể cách tính tỷ lệ hưởng lương hưu theo hướng ưu tiên hơn so với quân nhân không làm nghề đặc thù. Theo đó, người lao động làm nghề, công việc đặc biệt đặc thù được hưởng tỷ lệ tính lương hưu cao hơn cho 15 năm đầu đóng bảo hiểm xã hội và được cộng thêm 3% cho mỗi năm tiếp theo, nhưng tổng tỷ lệ tối đa không vượt quá 75%.
Cách tính mức lương hưu đối với lao động nam làm nghề, công việc đặc biệt đặc thù
Đối với lao động nam thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt đặc thù, mức hưởng lương hưu được xác định theo hai bước:
Thứ nhất, 15 năm đầu tham gia bảo hiểm xã hội được tính bằng 50% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
Thứ hai, từ năm thứ 16 trở đi, mỗi năm được cộng thêm 3%, với tổng mức hưởng tối đa không vượt quá 75%.
Qua đó có thể thấy rằng cơ chế ưu tiên trong Thông tư 90/2025/TT-BQP đem lại quyền lợi đáng kể cho nam quân nhân làm nhiệm vụ đặc thù.
Cách tính mức lương hưu đối với lao động nữ làm nghề, công việc đặc biệt đặc thù
Khác với lao động nam, lao động nữ được áp dụng mức khởi điểm cao hơn cho 15 năm đầu đóng bảo hiểm xã hội. Cụ thể, đối với lao động nữ làm nghề đặc biệt đặc thù, 15 năm đầu được tính bằng 55% mức bình quân tiền lương. Từ năm thứ 16 trở đi, mỗi năm tiếp tục được cộng thêm 3% và tổng mức hưởng không vượt quá 75%.
4. Xác định thời gian làm nghề, công việc đặc biệt đặc thù
Thời gian làm nghề đặc thù là yếu tố quyết định việc áp dụng cách tính ưu tiên. Thông tư 90/2025/TT-BQP quy định khá chặt chẽ về vấn đề này. Thời gian làm nghề đặc thù chỉ được tính khi người lao động có quyết định giao nhiệm vụ của cấp có thẩm quyền; nếu bị gián đoạn, thời gian đó được cộng dồn để bảo đảm không làm thiệt thòi cho người lao động. Bên cạnh đó, thời gian nghỉ điều trị do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản vẫn được tính là thời gian làm nghề đặc thù. Ngược lại, các thời gian như đi học, đi công tác dài ngày từ 3 tháng trở lên mà không trực tiếp làm nghề, công việc đặc thù; thời gian chuẩn bị nghỉ hưu, hoặc bị kỷ luật, tạm giam, chấp hành án phạt tù… không được tính.
Một điểm quan trọng của cơ chế chuyển tiếp là thời gian làm nghề đặc thù trước ngày 1/7/2025 vẫn được tính vào thời gian làm nghề đặc biệt để xác định mức lương hưu nếu người lao động nghỉ hưu sau ngày này. Tuy nhiên, người đã nghỉ hưu trước thời điểm 1/7/2025 hoặc người đã bảo lưu, chuyển ngành trước thời điểm đó thì không được áp dụng cách tính ưu tiên. Quy định này bảo đảm sự thống nhất, hạn chế tình trạng áp dụng hồi tố và duy trì tính ổn định của chính sách.
5. Ý nghĩa và tác động của chính sách
Cơ chế tính lương hưu mới đối với lực lượng đặc biệt trong quân đội thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với những người lao động thực hiện nhiệm vụ nặng nhọc, nguy hiểm, có cống hiến đặc biệt cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Việc nâng tỷ lệ tính lương hưu cho nhóm đối tượng này không chỉ bảo đảm quyền lợi vật chất khi về hưu mà còn mang ý nghĩa động viên, khuyến khích quân nhân yên tâm công tác lâu dài.
Các quy định về xác định thời gian làm nghề đặc biệt đặc thù được thiết kế chặt chẽ, cụ thể và minh bạch, giúp giảm thiểu tranh chấp khi giải quyết chế độ hưu trí đồng thời bảo đảm tính công bằng trong toàn hệ thống. Cách tính ưu tiên cũng góp phần phản ánh đúng mức độ nguy hiểm, áp lực và yêu cầu cao của những vị trí công tác đặc biệt trong quân đội, đồng thời thể hiện chính sách đãi ngộ tương xứng.
Thông tư số 90/2025/TT-BQP đã hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến chế độ hưu trí của lực lượng đặc biệt thuộc Bộ Quốc phòng, tạo điều kiện để xác định mức hưởng lương hưu một cách công bằng, minh bạch và phù hợp với đặc thù nhiệm vụ. Cách tính ưu tiên cho người làm nghề, công việc đặc biệt đặc thù giúp bảo đảm quyền lợi chính đáng của họ, đồng thời góp phần củng cố niềm tin, tạo động lực để quân nhân tiếp tục cống hiến. Các quy định về xác định thời gian làm nghề đặc thù cũng là cơ sở quan trọng để các cơ quan, đơn vị triển khai thống nhất, chính xác trong thực tiễn. Nhìn chung, chính sách này không chỉ thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với quân nhân mà còn góp phần ổn định đời sống người lao động khi bước vào tuổi nghỉ hưu, qua đó củng cố nền tảng an sinh xã hội và bảo đảm sức mạnh quốc phòng trong giai đoạn mới.
Hoàng Thùy Linh
