Quân khu 7 Online

Chính trị > Tiếp lửa truyền thống

Thứ bảy, 11/06/2022, 15:13 (GMT+7)
5347 lượt xem

Báo Quân giải phóng - tiếng nói của các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam

(QK7 Online) - Trước sự lớn mạnh của các LLVTND giải phóng miền Nam, những thắng lợi quân sự liên tiếp trên các chiến trường, để kịp thời cổ vũ, động viên các LLVT hăng hái chiến đấu, hưởng ứng phong trào “Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công”, Ban Quân sự Trung ương Cục miền Nam quyết định xuất bản một tờ báo của LLVT. Ngày 25-3-1963, tại căn cứ Trảng Chiên gần biên giới Việt Nam - Campuchia, Chính ủy Ban Quân sự Miền Trần Nam Trung (Trần Lương, Hai Hậu) triệu tập hội nghị các cơ quan Miền để phổ biến chủ trương thành lập Báo Quân giải phóng - cơ quan của Quân ủy và Bộ Chỉ huy Miền, tiếng nói của các LLVTND giải phóng miền Nam Việt Nam. Thực hiện chủ trương trên, ngày 1-11-1963, Báo Quân giải phóng ra số đầu tiên, khởi đầu quá trình hoạt động, xuất bản tờ diễn đàn của các LLVTND miền Nam cho đến ngày đất nước hòa bình thống nhất.
Phóng viên Báo Quân giải phóng và các chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam ở Campuchia. Ảnh: Tư liệu
Bài 1: Tổ chức Báo Quân giải phóng
Báo Quân giải phóng (mật danh A4) là cơ quan trực thuộc Phòng Chính trị Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (gọi tắt là Phòng Chính trị Miền), do Trưởng ban Tuyên huấn Lê Đình Lệ (Tư Trực) kiêm phụ trách - tương đương chức vụ Tổng biên tập sau này. Hòm thư của báo là 1820B. Thường trực tòa soạn có 2 cán bộ: Võ Thành Liên (Ba Hiên) - Thư ký tòa soạn và Trần Nam Hương - Biên tập viên.
 
Ngay sau ngày Ban Quân sự Miền công bố chủ trương thành lập báo, Phòng Chính trị Miền tổ chức hội nghị xác định chủ đề, cấu trúc chuyên mục, cơ chế viết - duyệt bài, cách thức in - phát hành và phân công nhiệm vụ thực hiện. 
 
Về quy cách và chủ đề tờ báo, hội nghị xác định báo in 4 trang, tùy vào thời điểm ra báo mà mỗi số, ngoài bình - xã luận, có chủ đề riêng nhằm tuyên truyền chủ trương của Quân ủy và Bộ Chỉ huy Miền, phản ánh hoạt động xây dựng, chiến đấu, công tác của các LLVT và phong trào kháng chiến của Nhân dân miền Nam. Về lực lượng viết báo, ngoài hai cán bộ thường trực (Thư ký tòa soạn và biên tập viên), Chủ nhiệm Chính trị Miền yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương chịu trách nhiệm viết bài về ngành, đơn vị, địa phương mình gửi cho báo. Đặc biệt, các trợ lý thuộc Ban Tuyên huấn (mật danh A1) và nhà văn thuộc Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng (mật danh A6) ngoài nhiệm vụ chuyên môn, phải tham gia viết bài thường xuyên cho Báo Quân giải phóng. Phòng Chính trị còn tổ chức một bộ phận (mật danh A5) kiêm nhiệm viết bình luận, xã luận, thông cáo quân sự của Bộ chỉ huy Miền. Ngoài ra, tại tòa soạn còn có các tổ tư liệu, đánh máy, trình bày (maquette), khắc bản gỗ, chuyển bài (xuống nhà in, sang Thông tấn xã, Đài Phát thanh giải phóng).
 
Sau một thời gian chuẩn bị, ngày 1-11-1963, tờ Quân giải phóng phát hành số đầu tiên. Báo in 4 trang trên khổ khổ 27 x 39cm (từ số 35, thay bằng khổ 30 x 45cm). Do không có máy in kỹ thuật offset nên báo không có ảnh, minh họa chỉ là các hình vẽ từ bản khắc gỗ của các họa sĩ. 200 bản in của số đầu tiên được chuyển nhanh đến Bộ Chỉ huy Miền, các cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần, các trung đoàn và đơn vị binh chủng (đến cấp đại đội), các Quân khu 6, 7, 8, 9, 10 và Sài Gòn - Gia Định. Từ tháng 12-1963, bộ phận thường trực tòa soạn khẩn trương đặt thu bài, biên tập các số tiếp theo. Sự xuất hiện của số đầu tiên đã kích thích cán bộ các cơ quan viết bài gửi cho Báo Quân giải phóng. Bộ phận bình - xã luận có các tác giả Hồ Văn Sanh, Mai Chiến Thái, Tư Hội, Nguyễn Viết Tá, Ngô Vy Ân, Phạm Phú Bằng… Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng có Nguyễn Ngọc Tấn (Nguyễn Thi), Thanh Giang, Võ Trần Nhã…; Các cơ quan đơn vị có Trần Hàm Ninh, Xuân Huy, Ngọc Châu và nhiều cộng tác viên khác trên các chiến trường. Từ số 2 trở đi, báo không gửi in tại Nhà in Giải phóng (thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục) mà tự in tại Xưởng in của Phòng Tuyên huấn - Cục Chính trị Quân giải phóng miền Nam, do Nguyễn Văn Bang tự chế; chữ chì, giấy và mực in gửi cơ sở mua từ Sài Gòn hoặc thành phố Phnom Penh - Campuchia.
 
Từ giữa năm 1965, khi đế quốc Mỹ chuyển sang thực hiện chiến lược “chiến tranh cục bộ”, trực tiếp đưa quân chiến đấu Mỹ và đồng minh vào tham chiến tại chiến trường miền Nam, Quân ủy Miền chỉ đạo các LLVT giải phóng giữ vững thế tiến công địch, phát triển lực lượng ba thứ quân, xác định quyết tâm đánh thắng quân viễn chinh Mỹ. Để thực hiện tốt nhiệm vụ, Báo Quân giải phóng được bổ sung thêm lực lượng. Năm 1965, nhà báo Phạm Phú Bằng, phóng viên Báo Quân đội Nhân dân được cử vào Phòng Tuyên huấn - Cục Chính trị Miền làm trợ lý báo chí. Giữa năm 1966, liên tiếp có nhiều đoàn cán bộ - hoặc từng làm báo ở các đơn vị hoặc vừa tốt nghiệp các trường đại học ở Hà Nội - vượt Trường Sơn vào bổ sung cho Báo Quân giải phóng. Đoàn thứ nhất gồm 12 người: Tô Tấn, Tô Sản, Nguyễn Đản, Nguyễn Kỳ, Trương Quốc Tụy, Phan Tư, Phan Cung Tùng, Nguyễn Hải Bật, Trần Phấn Chấn, Nguyễn Đình Thịnh, Trần Thị Vinh, Hà Thị Phương Thịnh. Đoàn thứ hai có 5 người: Ngô Thế Kỷ, Duy Khải, Lê Minh, Mai Bá Thiện, Đỗ Công Viện. Đoàn thứ ba có 4 người: Thân Trọng Hân, Đặng Văn Nhưng, Phạm Ngọc Thành, Lê Thế Thành.
 
Cùng với các đoàn nhà báo vào từ hậu phương miền Bắc, Cục Chính trị điều động một số cán bộ có năng khiếu viết báo từ các cơ quan của Miền về tòa soạn, gồm Hoàng Xuân Huy, Nguyễn Ngọc Châu, Phan Huân, Ngô Đăng Rêu. Từ các cơ quan của Miền sang có lực lượng làm báo trở nên hùng hậu. Từ đây, Báo Quân giải phóng chia thành hai bộ phận: bộ phận tác nghiệp tại các đơn vị chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên các chiến trường gọi là “vòng ngoài”, bộ phận làm việc tại tòa soạn gọi là “vòng trong”. “Vòng ngoài” có 14 người (gồm Tô Tấn, Tô Sản, Nguyễn Đản, Nguyễn Kỳ, Trương Quốc Tụy, Phan Tư, Phan Cung Tùng, Nguyễn Hải Bật, Trần Phấn Chấn, nguyễn Đình Thịnh, Trần Thị Vinh, Hà Thị Phương Thịnh, Mai Bá Thiện, Đỗ Công Viện) nên tự đặt là A14; về sau bổ sung thêm Thân Trọng Hân, Đặng Văn Nhưng, Phạm Ngọc Thành, Lê Thế Thành. “Vòng trong” ngoài Thư ký tòa soạn Võ Thành Liên và “Trợ lý văn chương” Trần Nam Hương, có Ngô Thế Kỷ, Duy Khải, Lê Minh, Hoàng Xuân Huy, Nguyễn Ngọc Châu, Phan Huân, Ngô Đăng Rêu. Tại Phòng Tuyên huấn, tổ A5 ngoài Lê Đình Lệ, Lê Thế Thưởng, Hồ Văn Sanh, Nguyễn Viết Tá, Mai Chiến Thái, Tư Hội, có thêm Phạm Phú Bằng, Tư Tuyến, Tám Phước, Trần Hàm Ninh, Ngô Vy Ân, Phan Thiệu Cơ.  Ngoài Xã luận, tùy vào từng nhiệm vụ chính trị trong từng thời điểm mà báo mở các chuyên mục Tin chiến sự, Dân tộc anh hùng - Quân đội anh hùng, Miền Nam anh dũng, Tình cá nước, Gương người tốt việc tốt, Thường thức, Mũi chông nhọn, Thù này quyết trả… với các hình khắc gỗ minh họa sinh động, hấp dẫn. Từ số 101 kỷ niệm xuân Đinh Mùi 1967, báo xuất bản khổ 37 x 53cm, bắt đầu sử dụng kỹ thuật in offset với nhiều hình do các phóng viên ảnh gửi về.
 
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968, hầu hết nhà báo ở “vòng ngoài” và cả “vòng trong” đều ra trận, theo các đơn vị Quân giải phóng tiến về Sài Gòn. Từ năm 1969, Báo Quân giải phóng củng cố lại lực lượng, rút một số phóng viên vòng ngoài (như Mai Bá Thiện, Phạm Ngọc Thành, Đặng Văn Nhưng) về tăng cường cho bộ phận thường trực tại tòa soạn. Để tăng cường lực lượng phóng viên trong bối cảnh địch phản kích quyết liệt sau sự kiện tết Mậu Thân, Cục Chính trị Miền chỉ đạo tổ chức một lớp bồi dưỡng viết báo cho hơn 30 học viên là các cộng tác viên của Báo Quân giải phóng và cán bộ tuyên huấn từ các đơn vị. Lớp học được tổ chức tại Suối Tiên - căn cứ Bắc Tây Ninh, trong 3 tháng. Mãn khóa, một số học viên được giữ lại công tác tại Báo Quân giải phóng, như Lê Quang Mưu, Nguyễn Ngọc Lưu, Nguyễn Đức Toàn, Phạm Bình, Đào Bá Hạp, Vũ Hữu Sự, Nguyễn Đỗ Văn, Lương Văn Luy, Hà Văn Cung. Số còn lại trở về đơn vị cũ tiếp tục chiến đấu, công tác và làm cộng tác viên cho báo.
 
Đầu năm 1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, Báo Quân giải phóng được bổ sung hơn 10 phóng viên vừa tốt nghiệp Phân viện báo chí tuyên truyền ở Hà Nội, gồm Cẩm Hùng, Hoàng Huân, Việt Ân, Đỗ Tất Thắng, Đỗ Đình Nghiệp, Đỗ Xuân Trường, Trần Đình Bá, Vũ Hồng Hưng, Lê Huy Nhật, Lê Văn Sung, Vũ Ngọc Xiêm. Cùng với Bộ Tư lệnh Miền và các cơ quan trực thuộc, tòa soạn Báo Quân giải phóng dời căn cứ từ Bắc Tây Ninh về huyện Lộc Ninh (tỉnh Bình Phước). Bộ phận “vòng ngoài” và bộ phận “vòng trong” nhập làm một, đóng tại Làng 4, cách Sở chỉ huy Miền ở Tà Thiết hơn 10 km về hướng Bắc. Trưởng Phòng Tuyên huấn kiêm phụ trách Báo Quân giải phóng Lê Đình Lệ được điều động tham gia Phái đoàn quân sự Chính phủ Cách mạng lâm thời cộng hòa miền Nam Việt Nam trong Ban Liên hiệp quân sự bốn bên Trung ương tại Trại Davis - sân bay Tân Sơn Nhất. Nguyễn Viết Tá được giao trách nhiệm phụ trách Báo Quân giải phóng, làm Tổng biên tập. Miền Nam hoàn toàn giải phóng, Báo Quân giải phóng chuyển từ Làng 4 - Lộc Ninh về Thành phố Hồ Chí Minh, đặt tòa soạn tại số 2bis đường Hồng Thập Tự (nay là đường Nguyễn Thị Minh Khai, Quận 1). Tại đây báo tiếp tục ra 18 số, từ số 320 đến số 338 (ra ngày 15-10-1975). Khi Bộ Tư lệnh Miền và các cơ quan trực thuộc kết thúc nhiệm vụ, tổ chức quân sự và các đơn vị vũ trang sắp xếp lại cho phù hợp với điều kiện thời bình. Báo Quân giải phóng giải thể, trừ một số chuyển ngành, các phóng viên, biên tập viên chuyển về Báo Quân đội Nhân dân, Phòng Phát thanh Quân đội và Quân khu 7, Quân khu 9 tiếp tục công việc làm báo. 
Đại tá, PGS, TS. Hồ Sơn Đài
(Còn nữa)

Bình luận

Bài viết tương tự:

Những trận đánh của LLVT Quân khu 7 trong kháng chiến chống Mỹ: Trận Đồn Ông Cá (21/2/1968)

Những trận đánh của LLVT Quân khu 7 trong kháng chiến chống Mỹ: Trận Đồn Ông Cá (21/2/1968)

14:32 18/09/2026

(QK7 Online) - Trận Đồn Ông Cá, nằm ở bắc ấp Bến Cỏ, xã Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi, Phân khu 1 (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) do Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 88; Đại đội 7 bộ binh địa phương huyện Củ Chi và trung đội du kích xã Phú Hòa Đông tập kích lực lượng bảo an tiểu khu Hậu Nghĩa.

Những trận đánh của LLVT Quân khu 7 trong kháng chiến chống Mỹ: Trận Dân An - Xóm Mới (6/2/1968)

Những trận đánh của LLVT Quân khu 7 trong kháng chiến chống Mỹ: Trận Dân An - Xóm Mới (6/2/1968)

16:35 11/09/2026

(QK7 Online) - Trận Dân An - Xóm Mới, ấp Dân An, phường Xóm Mới, quận Gò Vấp, Phân khu 1 (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) do Đội biệt động 67B và Đội vũ trang tuyên truyền Gò Vấp được tăng cường một tổ hỏa lực của Tiểu đoàn 1 Quyết Thắng tác chiến Tiểu đoàn 1 thủy quân lục chiến ngụy.

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh

Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh

08:23 02/09/2026

(QK7 Online) – Sáng 2/9, nhân kỷ niệm 81 năm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đài tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khuôn viên Bộ Tư lệnh Quân khu. Trung tướng Lê Xuân Thế, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Phó Bí thư Đảng ủy, Tư lệnh Quân khu chủ trì buổi lễ.

Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam 2/9 - mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam

Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa XHCN Việt Nam 2/9 - mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam

23:51 31/08/2026

(QK7 Online) - Cách đây 81 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, dân tộc Việt Nam đứng lên tiến hành thắng lợi cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 giành chính quyền về tay Nhân dân, kết thúc thời kỳ thuộc địa của thực dân Pháp và chế độ phong kiến. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố với đồng bào cả nước và cộng đồng quốc tế sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra thời kỳ độc lập, tự do cho dân tộc, khởi đầu của những kỷ nguyên rạng rỡ Việt Nam.

LLVT thành phố Đồng Nai: Tiếp bước 80 năm truyền thống hào hùng

LLVT thành phố Đồng Nai: Tiếp bước 80 năm truyền thống hào hùng

07:05 30/08/2026

(QK7 Online) - Từ những ngày đầu cầm súng bảo vệ chính quyền cách mạng trên vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai đến lực lượng nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương hôm nay. LLVT thành phố Đồng Nai đã trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, hun đúc nên truyền thống vẻ vang, gắn liền với những chặng đường oanh liệt của quê hương, đất nước. Đó là truyền thống được viết bằng lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; bằng những chiến công lừng lẫy trên chiến trường, sự hy sinh thầm lặng trong thời bình và khát vọng không ngừng vươn lên, xây dựng LLVT vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Ban Liên lạc truyền thống Quân y Miền B2 dâng hương tưởng niệm tại Công viên Lê Thị Riêng

Ban Liên lạc truyền thống Quân y Miền B2 dâng hương tưởng niệm tại Công viên Lê Thị Riêng

11:16 29/08/2026

(QK7 Online) - Sáng 29/8, Ban Liên lạc truyền thống Quân y Miền B2 tổ chức dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng; thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ Đội K74, Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh và các lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ.

Những trận đánh của LLVT Quân khu 7 trong kháng chiến chống Mỹ: Trận Bộ Tổng Tham mưu Ngụy II (31/1/1968)

Những trận đánh của LLVT Quân khu 7 trong kháng chiến chống Mỹ: Trận Bộ Tổng Tham mưu Ngụy II (31/1/1968)

15:14 27/08/2026

(QK7 Online) - Bộ Tổng Tham mưu ngụy (nay là Bộ Tư lệnh Quân khu 7), giáp ranh quận Tân Bình và quận Phú Nhuận, Sài Gòn - Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) do Tiểu đoàn 2 Gò Môn, Phân khu 1 tác chiến Quân ngụy Sài Gòn và quân Mỹ. Bộ Tổng Tham mưu ngụy nằm trên mảnh đất có diện tích trên 1 km2, còn có tên gọi “Căn cứ Trần Hưng Đạo”. Nơi đây là cơ quan đầu não của quân ngụy Sài Gòn.

TIN XEM NHIỀU:

TIN MỚI:

DƯ LUẬN QUAN TÂM:

Quân khu 7 Online

Theo dõi chúng tôi tại:

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư lệnh Quân khu 7

Giấy phép số 486/GP-BTTTT ngày 28/07/2021

© Báo Quân khu 7 điện tử giữ bản quyền nội dung trên website này.

Tòa soạn: 17 Hồ Văn Huê, phường Đức Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

Phụ trách Tổng Biên tập: Thượng tá Lại Thế Hiền

Email: mail@baoquankhu7.vn