Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Trong Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, với vai trò là lực lượng nòng cốt trong phong trào cách mạng của quần chúng, LLVT miền Đông Nam Bộ - Quân khu 7 đã phối hợp nhịp nhàng với bộ đội chủ lực của trên, với Nhân dân địa phương trên cơ sở thế trận chiến tranh nhân dân được xây dựng vững chắc, lần lượt giải phóng các tỉnh miền Đông Nam Bộ. Đặc biệt, trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đã phối hợp tiến công giải phóng Sài Gòn - Gia Định, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Hiệp đồng tiến công, giải phóng Sài Gòn - Gia Định
Chuẩn bị bước vào chiến dịch Hồ Chí Minh, Bộ Tư lệnh chiến dịch nhận định về địch như sau: với lực lượng Quân đoàn 3 (quân số 245.000, chủ lực có 152.000 với 6 sư đoàn, 5 lữ đoàn, 19 tiểu đoàn pháo có 406 khẩu, 7 thiết đoàn với 624 xe, 800 máy bay, trong đó 229 máy bay chiến đấu, 862 tàu hải quân lớn nhỏ) cùng tàn quân Quân đoàn 1, Quân đoàn 2 và tổng dự bị rút về, địch đã tổ chức phòng thủ Quân khu 3 và Sài Gòn-Gia Định với ý định tăng cường phòng thủ tuyến ngoài mạnh ở Tân An, Hậu Nghĩa, Củ Chi, Đồng Dù, Bến Cát, Phú Lợi, Hố Nai, Long Bình; nội đô tổ chức thành từng khu vực phòng thủ. Hướng Bắc và Tây Bắc Sài Gòn địch chú ý tăng cường; hướng Tây và Tây Nam sơ hở hơn; hướng Đông dựa vào hai sông lớn và có tăng cường lực lượng phòng ngự khá vững chắc, trong đó Sư đoàn bộ binh 18 phụ trách khu vực Bầu Cá, Trảng Bom; Sư đoàn thủy quân lục chiến phụ trách Long Bình; Lữ đoàn 3 kỵ binh phụ trách Biên Hòa-Long Bình.
Lực lượng Tăng - Thiết giáp Quân khu trước giờ tổng công kích vào Sài Gòn - Gia Định ngày 26/4/1975. Ảnh Tư liệu.
Để tăng cường cho cánh quân Tây Nam Sài Gòn, Bộ chỉ huy Miền thành lập Đoàn 232 (tương đương cấp quân đoàn) gồm hai Sư đoàn bộ binh 3 và 5, các Trung đoàn 88 và 24, một số đơn vị binh chủng và hai Tiểu đoàn địa phương Long An. Đầu tháng 4/1975, Đoàn 232 được bổ sung thêm Sư đoàn 9, Trung đoàn 16, Trung đoàn 271B. Thành đội Sài Gòn - Gia Định: Bộ Tư lệnh thành lập thêm một trung đoàn (Gia Định 2) và ba tiểu đoàn. Tổng cộng chủ lực Quân khu có 2 trung đoàn, 5 tiểu đoàn (Tiểu đoàn 195, 197, 198, Tiểu đoàn 4 Thủ Đức, Tiểu đoàn 4 Gia Định). Các đoàn đặc công, biệt động cũng được sắp xếp lại. Quân khu 7: LLVT các tỉnh, huyện, xã phát triển tăng vọt.
Ngày 26/4/1975, chiến dịch Hồ Chí Minh chính thức bắt đầu. Bốn Quân đoàn chủ lực 1, 2, 3, 4 và Binh đoàn Tây Nam (232) tiến công Sài Gòn từ các hướng Bắc, Đông, Tây Bắc và Nam, Tây Nam. 26.000 đặc công biệt động của Miền và Sài Gòn - Gia Định nhanh chóng chiếm lĩnh các đầu cầu, trục giao thông chính, mở đường cho các quân đoàn tiến đánh Sài Gòn.
Sư đoàn 6, Quân khu 7 (trong đội hình Quân đoàn 4) trên hướng tiến công quan trọng phía Đông Sài Gòn. Đây là hướng cả ta và địch đều tập trung lực lượng mạnh nhất. Nhiệm vụ của Sư đoàn 6 trong chiến dịch là cùng với Sư đoàn 341 mở đường cho Quân đoàn 4 tiến vào Sài Gòn, tạo điều kiện cho Sư đoàn 7 nhanh chóng thọc sâu vào nội đô, đánh chiếm Dinh Độc Lập và các mục tiêu khác ở Quận 1. Ngày 27 và 28/4/1975, Sư đoàn 6 được tăng cường thêm Trung đoàn 209 (Sư đoàn 7) thực hiện mũi vu hồi, chia cắt phía sau căn cứ Sư đoàn 18 ngụy ở Trảng Bom, đập tan khu vực phòng thủ suối Ông Hùng. Ngày 29/4, Sư đoàn tiêu diệt và làm tan rã Trung đoàn 5 thiết giáp địch ở ngã ba Yên Thế, sau đó, cùng với Sư đoàn 341 tiếp tục đánh chiếm Hố Nai để tiến về Biên Hòa.
Chiều 29/4, Sư đoàn 6 đánh chiếm Sở chỉ huy Quân đoàn 3 ngụy, phối hợp với Sư đoàn 341 chiếm Bộ Tư lệnh Sư đoàn 3 không quân và sân bay Biên Hòa. Ngày 30/4/1975, Sư đoàn tiếp tục truy quét tàn quân địch, chiếm các mục tiêu còn lại và làm nhiệm vụ quân quản ở thị xã Biên Hòa. Sư đoàn 5 trong đội hình Đoàn 232 tiến công xuống Tân An, Thủ Thừa, cắt đứt lộ 4 từ Bến Lức đi Tân An, bịt đường rút chạy của địch về đồng bằng sông Cửu Long. Để thực hiện được mũi tiến công hiểm yếu này, Sư đoàn 5 đã thực hiện một kỳ công chưa từng có là đưa pháo và thiết giáp vượt qua Đồng Tháp Mười sình lầy. LLVT Thành đội Sài Gòn - Gia Định phối hợp với chủ lực, đặc công, biệt động phát triển đánh chiếm trên các hướng vùng ven về Tân Sơn Nhất, Bà Quẹo, Quán Tre, xa lộ Sài Gòn và chốt chặn cửa sông Nhà Bè. LLVT các địa phương cùng Nhân dân nổi dậy, tự lực hoặc phối hợp với bộ đội trên về giải phóng địa phương. Riêng tỉnh Tây Ninh đã tự giải phóng trước Sài Gòn bằng các lực lượng địa phương. 11 giờ 30 phút, cờ giải phóng tung bay trên dinh Tổng thống ngụy quyền Sài Gòn. Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng. Miền Nam hoàn toàn giải phóng.
Xây dựng lực lượng, phát huy thế trận chiến tranh nhân dân
Từ người chiến sĩ Vệ quốc chân đất, tầm vông vạt nhọn trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến chống Pháp, đến đây, LLVT Quân khu 7 và Quân khu Sài Gòn - Gia Định đã trưởng thành vượt bậc, trở thành một đội ngũ hùng mạnh với tổ chức ba thứ quân và phát triển rộng khắp. Trải qua chặng đường dài 30 năm kháng chiến “gian lao mà anh dũng”, “đi trước về sau”, LLVT miền Đông Nam Bộ - Quân khu 7 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giải phóng quê hương, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, thực hiện trọn vẹn di chúc của Hồ Chủ tịch: Bắc- Nam sum họp một nhà.
Qua đó, những bài học kinh nghiệm được rút ra trong quá trình xây dựng và trưởng thành của LLVT miền Đông Nam Bộ - Quân khu 7 được thể hiện ở việc tập trung xây dựng LLVT ba thứ quân trên cơ sở kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang ở địa phương, cơ sở trên cả ba vùng chiến lược. Sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang đã nâng cao chất lượng của LLVT từ diệt ác, phá kềm đến các trận đánh nhỏ lẻ, tiến tới những trận đánh tiêu diệt lớn, xây dựng, củng cố và phát triển thế trận chiến tranh nhân dân địa phương vững chắc, rộng khắp. Trong đó, đấu tranh vũ trang làm đòn bẩy trong việc phá ấp chiến lược, phá hệ thống đồn bót, chống địch càn quét, thúc đẩy mũi chính trị, binh vận phát triển.
Kết hợp đấu tranh chính trị với những đòn tiến công quân sự, sử dụng bạo lực cách mạng của quần chúng, quân và dân miền Đông Nam Bộ luôn giữ vững và phát huy quyền chủ động tiến công địch, nhanh chóng chuyển hướng chiến lược, từ khởi nghĩa từng phần sang chiến tranh cách mạng, ra sức xây dựng lực lượng chính trị, LLVT ba thứ quân, vận dụng linh hoạt phương châm hai chân, ba mũi, ba vùng, kết hợp tiến công và nổi dậy, tiêu diệt và làm chủ, sáng tạo nhiều hình thức phong phú của chiến tranh nhân dân, đưa chiến tranh nhân dân phát triển lên trình độ mới, làm chủ nhiều vùng nông thôn rộng lớn ở miền núi và đồng bằng. Trên cơ sở đó, tạo thế đứng vững chắc cho LLVT ba thứ quân phát triển, cùng với quân dân cả nước, lần lượt đánh bại các chiến lược chiến tranh tàn bạo của kẻ thù, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Bên cạnh đó, ra sức xây dựng, củng cố căn cứ địa, vùng giải phóng, gắn xây dựng LLVT ba thứ quân vững mạnh với xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc. Trong đó, kế thừa những kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chống Pháp, dưới sự lãnh đạo của Xứ ủy, các Đảng bộ địa phương vừa lãnh đạo quần chúng đấu tranh chính trị vừa có ý thức chuẩn bị tiến hành cuộc đấu tranh vũ trang như: cất giấu vũ khí, khôi phục và phát triển căn cứ địa - nơi đứng chân của cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo kháng chiến ở miền Nam; nơi tái thành lập các LLVT đầu tiên của miền Đông Nam Bộ. Trên cơ sở đó, từng bước xây dựng LLVT ba thứ quân, đưa hình thức đấu tranh vũ trang phát triển từ thấp đến cao, từ vũ trang tự vệ, diệt ác phá kềm đến tác chiến hỗ trợ đấu tranh chính trị và tiến tới những trận đánh tiêu diệt lớn sinh lực địch ở quy mô cấp chiến dịch, chiến lược và kết thúc chiến tranh.
Trong Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân miền Đông Nam Bộ, cực Nam Trung Bộ, dựa trên nền tảng thế trận chiến tranh nhân dân địa phương được củng cố vững chắc đã tạo nên sức mạnh tổng hợp làm tiêu hao, tiêu diệt và làm tan rã lực lượng địch, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ đội chủ lực của trên đánh những đòn tiêu diệt lớn và giành thắng lợi hoàn toàn.
Kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026), chúng ta nhận thức rõ: Khát vọng tự do, hòa bình, thống nhất đất nước luôn là khát vọng, là niềm tin của toàn quân, toàn dân dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành động lực to lớn để dân tộc Việt Nam đi đến bến bờ vinh quang và là chân lý bất diệt của nhân loại tiến bộ.
Thượng tướng Trần Đơn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nguyên Tư lệnh Quân khu 7
